Një rast që ka hapur pikëpyetje serioze mbi kontrollet kufitare dhe lëvizjen mes juridiksioneve po trajtohet në Irlandë dhe Jordani. Sipas mediave britanike, një 28-vjeçar jordanez, i cili konsiderohet person me interes kyç në hetimin për vdekjen e një gruaje amerikane në Irlandë, kishte hyrë fillimisht në Mbretërinë e Bashkuar me një autorizim elektronik udhëtimi që kushtonte vetëm 10 paund.
Si u ndërtua lëvizja nga Britania drejt Irlandës
Raportimet thonë se Ahmad Al-Saqar udhëtoi fillimisht në Britani si turist, duke përdorur dokumentin elektronik të udhëtimit, dhe më pas kaloi në Irlandën e Veriut për të hyrë në Republikën e Irlandës, ku kërkoi azil.
Rruga e ndjekur prej tij po përmendet gjerësisht në mediat britanike, pasi rasti po shihet edhe si provë se sa lehtësisht mund të shfrytëzohen boshllëqet mes sistemeve të hyrjes, lëvizjes dhe mbrojtjes humanitare.
Vdekja e 43-vjeçares në Killarney
Ngjarja lidhet me vdekjen e 43-vjeçares amerikane Jamey Carney, e cila u gjet pa shenja jete në banesën e saj në Killarney, qarku Kerry, më 7 korrik. Trupi u zbulua nga vajza e saj 13-vjeçare, e kthyer në shtëpi pas një nate jashtë.
Sipas autopsisë të raportuar nga mediat, Carney humbi jetën nga mbytja. Po në të njëjtat raportime thuhet se ajo ishte goditur edhe me kapakun e rezervuarit të tualetit.
Arratisja drejt Jordanisë dhe pengesa e ekstradimit
Sipas hetuesve irlandezë, 28-vjeçari dyshohet se u largua nga banesa në orët e para të mëngjesit të 7 korrikut dhe fluturoi drejt Stambollit, përpara se të vazhdonte për në Jordani.
Autoritetet jordaneze e kanë lokalizuar dhe arrestuar, por kthimi i tij në Irlandë mbetet i paqartë. Mediat britanike shkruajnë se mes dy vendeve nuk ka marrëveshje ekstradimi, çka e ndërlikon ndjeshëm procedurën.
Dy oficerë të policisë irlandeze kanë udhëtuar në Jordani për të diskutuar mundësinë e rikthimit të tij, me synimin që ai të përballet me një akuzë të mundshme për vrasje.
Statusi i mbrojtjes dhe pyetjet për sistemin
Autoritetet thonë se Al-Saqar kishte përfituar status mbrojtjeje plotësuese në Irlandë. Kjo formë mbrojtjeje u jepet personave që nuk kualifikohen si refugjatë, por që, sipas vlerësimit zyrtar, rrezikojnë dëme serioze nëse kthehen në vendin e origjinës.
Sipas raportimeve, ky status i kishte mundësuar edhe rikthimin e pasaportës, gjë që mundësoi largimin e tij nga vendi përpara se të lëshohej një urdhër-arrest ndërkombëtar. Ky detaj po ngre pyetje jo të vogla për mekanizmat e kontrollit dhe reagimin institucional.
Megjithatë, ai nuk është shpallur zyrtarisht i dyshuar nga policia irlandeze. Versioni zyrtar është se ai konsiderohet një person me interes kyç për hetimin.
Kush ishte viktima
Sipas raportimeve, Jamey Carney ishte zhvendosur në Irlandë në vitin 2021. Ajo kishte nisur një lidhje me Al-Saqar pasi ishin njohur në një protestë pro-palestineze.
Familjarët e kanë përshkruar 43-vjeçaren si një person të përkushtuar ndaj të tjerëve dhe të angazhuar për të drejtat e njeriut, ndërsa policia irlandeze vijon hetimet dhe u ka bërë thirrje qytetarëve që kanë informacion për rastin të kontaktojnë autoritetet.
Rasti ka marrë jehonë të gjerë jo vetëm për dyshimet e rënda penale, por edhe për mënyrën si një person me status mbrojtjeje arriti të largohej nga territori përpara se autoritetet të vepronin.
Përtej hetimit penal, çështja po ekspozon edhe dobësitë e zinxhirit institucional mes kontrollit kufitar, sistemit të azilit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.