Irani ka ekzekutuar me varje dy burra që autoritetet i akuzuan për spiunazh në favor të Izraelit, në një klimë represioni ku dënimet kapitale po shtohen ndjeshëm. Versioni zyrtar flet për bashkëpunim me Mossadin, por raportimet publike nuk sjellin prova të verifikueshme dhe rikthejnë dyshimet e vjetra për rrëfime të marra nën presion dhe procese të kontestuara.
Njoftimi zyrtar për ekzekutimet
Agjencia Mizan, e drejtuar nga gjyqësori iranian, njoftoi se Omid Behzad dhe Puria Safvat u ekzekutuan në orët e para të 3 gushtit.
Sipas këtij versioni, të dy burrat kishin ofruar “ndihmë të konsiderueshme” për shërbimin izraelit të inteligjencës, Mossad, gjatë konfliktit të qershorit 2025 dhe gjatë përplasjes që, sipas autoriteteve iraniane, vijon që prej 28 shkurtit.
Pretendime të rënda, por pa prova të bëra publike
Gjyqësori iranian pretendon se Behzad dhe Safvat kishin dërguar koordinata, fotografi dhe informacione për objekte ushtarake e të sigurisë përmes kanaleve të lidhura me Mossadin.
Po sipas autoriteteve, identifikimi i tyre u bë nga Organizata e Inteligjencës e Gardës Revolucionare Islamike, përmes monitorimit të sjelljes së mediave me bazë jashtë vendit, disa kanaleve të lajmeve dhe modelit të videove që ata kishin dërguar.
Raporti zyrtar akuzon gjithashtu Safvatin për “bashkëpunim të drejtpërdrejtë me Mossadin”, por pa paraqitur prova publike që mbështesin këtë pretendim.
Rrëfime të diskutueshme dhe shqetësime për procesin
Mizan pretendon se nga ekzaminimet teknike të telefonit të Behzadit u zbulua aktiviteti i dyshuar dhe se ai e kishte pranuar gjatë hetimeve. Gjithsesi, nuk është e qartë në çfarë kushtesh është marrë ky pranim.
Grupet për të drejtat e njeriut e kanë akuzuar prej kohësh Republikën Islamike për përdorim të rrëfimeve të detyruara, veçanërisht në çështjet që lidhen me sigurinë kombëtare.
Sipas raportit, Behzad kishte pranuar se kishte përdorur edhe aplikacione për gjetjen e vendndodhjes, si Google Maps, për të identifikuar dhe shënuar koordinata të lokacioneve të ndryshme.
Rritje e ekzekutimeve gjatë luftës
Që nga nisja e luftës me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin më 28 shkurt, në Iran është raportuar një rritje e ekzekutimeve të personave që organizatat e të drejtave të njeriut i konsiderojnë të burgosur politikë.
Sipas disa organizatave, më shumë se 50 persona të akuzuar për çështje sigurie dhe politike janë ekzekutuar që nga fillimi i luftës, ndërsa vlerësime të tjera e çojnë shifrën dukshëm më lart.
Akuzat e përdorura në këto raste përfshijnë spiunazhin për shtete armiqësore, bashkëpunimin me Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara, “moharebeh” apo armiqësi ndaj Zotit, si edhe rebelimin e armatosur përmes lidhjeve të pretenduara me organizata opozitare.
Alarmi i OKB-së dhe bilanci i këtij viti
Në një deklaratë të 27 korrikut, ekspertë të Kombeve të Bashkuara akuzuan Republikën Islamike se po përdor ekzekutimet për të mbjellë frikë në shoqëri, për të frenuar protesta të ardhshme dhe për të heshtur kundërshtimin.
Të dhënat e fundit të verifikuara tregojnë se deri tani këtë vit në Iran janë ekzekutuar 433 persona. Sipas raportimeve, shumë prej tyre ishin dënuar me vdekje në lidhje me protestat e janarit, gjatë të cilave mijëra njerëz u vranë nga forcat e sigurisë dhe dhjetëra mijëra të tjerë u ndaluan.
Vëzhguesit ndërkombëtarë dhe grupet për të drejtat e njeriut vazhdojnë të ngrenë shqetësime për drejtësinë e procedurave, qasjen në një proces të rregullt ligjor dhe përdorimin e mundshëm të rrëfimeve të marra nën detyrim.
Rasti i fundit thellon edhe më shumë shqetësimin për mënyrën si trajtohen akuzat për siguri kombëtare në Iran, aty ku dënimi me vdekje po përdoret në një terren me pak transparencë dhe me kontroll të fortë institucional mbi informacionin.
Në mungesë të provave të pavarura të bëra publike, versioni zyrtar mbetet i pakontrolluar, ndërsa kostoja njerëzore e kësaj vale ekzekutimesh vijon të rritet.