Çmimet globale të naftës u kthyen në rritje këtë të mërkurë, pasi tregjet po lëvizin mes sinjaleve kontradiktore për qarkullimin në dy nga korridoret më të ndjeshme të transportit energjetik: Ngushticën e Hormuzit dhe Detin e Kuq. Pas rënies së fortë në fillim të javës, investitorët po reagojnë sërish ndaj rrezikut që çdo bllokim apo vonesë në këto pika të përkthehet në goditje për furnizimin.
Brent dhe WTI rikuperojnë humbjet
Nafta Brent, standardi ndërkombëtar i referencës, u rrit me 1.3% dhe po tregtohej rreth 80 dollarë për fuçi. Në të njëjtën kohë, nafta amerikane WTI fitoi 0.6%, duke arritur pranë 76 dollarëve për fuçi.
Lëvizja vjen vetëm pak ditë pas një rënieje të fortë, çka tregon se tregu mbetet i ekspozuar ndaj çdo zhvillimi gjeopolitik që prek rrugët kryesore të furnizimit. Në këto kushte, çmimi po ndikohet më shumë nga pasiguria sesa nga një qetësim i qëndrueshëm i situatës.
Hormuzi mbetet pikë kyçe e pasigurisë
Rritja e çmimeve erdhi edhe pse presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se një marrëveshje për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit mund të shpallet së shpejti. Por ky version nuk është pritur si i mbyllur nga tregjet.
Mediat shtetërore iraniane kanë hedhur dyshime mbi mundësinë e një rihapjeje të menjëhershme, duke mbajtur gjallë pasigurinë për një nga arteriet më të rëndësishme të naftës në botë. Për tregjet, mjafton pikërisht kjo mjegull informacionesh që presioni mbi çmimet të mos zbehet.
Alarm edhe në Bab al-Mandeb
Paralelisht, tensionet janë rritur edhe në ngushticën Bab al-Mandeb, një tjetër korridor strategjik për transportin detar të naftës. Sipas raportimeve, rebelët Huthi, të mbështetur nga Irani, kanë kërcënuar me ndërprerjen e lundrimit në zonë.
Ky zhvillim shton frikën për një zinxhir të dytë problemi në furnizimin global, në një moment kur tregjet ende nuk kanë qartësi as për Hormuzin. Kur dy nyje detare të kësaj peshe hyjnë njëkohësisht në zonë tensioni, reagimi i bursave të energjisë bëhet pothuajse i pashmangshëm.
Rruga e Detit të Kuq dhe pesha mbi eksportet
Sipas ekspertëve, çdo kufizim i qarkullimit në Detin e Kuq do të ngushtonte alternativat e Arabisë Saudite për eksportet e naftës. Kjo do të thotë më pak fleksibilitet logjistik dhe më shumë presion mbi tregjet ndërkombëtare.
Në praktikë, shqetësimi nuk lidhet vetëm me një episod të izoluar sigurie, por me efektin zinxhir që mund të sjellë çdo ndërprerje në korridoret detare ku kalon një pjesë e rëndësishme e tregtisë botërore të energjisë.
Pretendime për sulme dhe fundosje anijesh
Pasiguria është shtuar edhe nga incidentet e raportuara në rajon. Rebelët Huthi kanë pretenduar se kanë sulmuar një cisternë saudite nafte në Detin e Kuq.
Ndërkohë, autoritetet indiane njoftuan se një anije me flamur indian u godit dhe u fundos pranë brigjeve të Jemenit. Këto zhvillime e kanë kthyer sërish sigurinë detare në faktor kyç për çmimin e naftës dhe për stabilitetin e tregjeve globale.
Në këtë panoramë, tregjet po japin një sinjal të qartë: deklaratat politike nuk mjaftojnë për të qetësuar çmimet, kur korridoret strategjike të naftës mbeten nën kërcënim.
Sa kohë që pasiguria në Hormuz dhe në Detin e Kuq vazhdon, luhatjet e çmimeve pritet të mbeten pjesë e përditshme e tregut energjetik.