Përballja me Ebolën në Republikën Demokratike të Kongos po hyn në një tjetër pikë kritike: jo vetëm nga virusi, por edhe nga bllokimi i pagesave për ata që punojnë në vijën e parë. Punonjësit shëndetësorë po paralajmërojnë bojkot, duke ngritur pikëpyetje serioze mbi menaxhimin institucional të një emergjence që, sipas shifrave zyrtare, ka goditur mijëra njerëz dhe ka lënë mbi një mijë viktima.
Punonjësit në vijën e parë: rrezik i lartë, paga të bllokuara
Në qendrën e trajtimit të Ebolës në Elikya, në Bunia, personeli mjekësor thotë se po përballet jo vetëm me rrezikun e përditshëm të infektimit, por edhe me mungesën e pagesave për muaj të tërë.
Infermierja Micheline Kayimpa, e cila punon aty që prej qershorit, ka deklaruar se ende nuk ka marrë pagën. Ajo ka paralajmëruar se mund të largohet nga puna nëse situata nuk ndryshon, një sinjal alarmi për një sistem që kërkon sakrificë, por nuk garanton minimumin financiar për stafin.
Shifra të rënda dhe kapacitete të tejmbushura
Sipas të dhënave të Ministrisë së Shëndetësisë në Kongo, shpërthimi aktual i Ebolës ka prekur mijëra persona dhe ka shkaktuar mbi një mijë viktima. Organizata Botërore e Shëndetësisë e ka cilësuar këtë si një nga shpërthimet më të mëdha të raportuara në vend.
Në qendrën e Bunias, punonjësit raportojnë kapacitete të mbushura dhe mungesë stafi. Sipas dëshmive të tyre, në shumë raste vetëm pak infermierë duhet të kujdesen për një numër të madh pacientësh në gjendje të rëndë, çka e bën situatën edhe më të brishtë.
Mosbesim në terren dhe presion mbi ekipet mjekësore
Kriza nuk kufizohet vetëm te spitalet dhe qendrat e trajtimit. Ekipet mjekësore janë përballur edhe me sulme nga komunitete lokale, në një klimë të ngarkuar nga mosbesimi dhe dezinformimi për sëmundjen.
Ky presion i dyfishtë – rreziku nga virusi dhe pasiguria në terren – po e rëndon më tej punën e personelit, i cili kërkon jo vetëm pagesa, por edhe mbështetje dhe pajisje mbrojtëse.
Versioni zyrtar për vonesat dhe sqarimi i MSF
Autoritetet kongoleze kanë pranuar vonesat në pagesa, por i kanë justifikuar ato me procesin e verifikimit të stafit dhe me procedurat administrative. Sipas versionit zyrtar, pagesat do të kryhen për punonjësit e regjistruar.
Ndërkohë, organizata Mjekët pa Kufij, që menaxhon disa qendra trajtimi për Ebolën, ka sqaruar se protestat nuk lidhen me pagesat e saj, por me kompensimet që duhet të vijnë nga qeveria. Kjo e zhvendos përgjegjësinë te administrata shtetërore, në një moment kur çdo ndërprerje pune mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta në përhapjen e virusit.
Paralajmërimi për bojkot vjen në një fazë delikate të shpërthimit, kur vonesat administrative dhe mungesa e mbështetjes mund të prodhojnë pasoja përtej një konflikti pagash.
Kur stafi që mban mbi supe barrën e emergjencës mbetet pa pagesë, kriza shëndetësore rrezikon të kthehet edhe në krizë të besimit ndaj institucioneve që pretendojnë se po e menaxhojnë atë.