Mungesa e gjatë e Paul Biya nga Kameruni po ushqen sërish dyshimet për gjendjen e tij shëndetësore dhe për mënyrën si po administrohet pushteti në një vend ku ai sundon prej më shumë se katër dekadash. Presidenti 93-vjeçar ndodhet jashtë vendit që nga 7 qershori, ndërsa sqarimet zyrtare kanë mbetur të kufizuara.
Një “qëndrim i shkurtër” që zgjati javë të tëra
Zyra e presidentit e paraqiti largimin e Biya-s si një “qëndrim të shkurtër privat në Evropë”, por mungesa u kthye në periudhën më të gjatë të pandërprerë jashtë vendit në vitet e fundit.
Javën e kaluar, zëdhënësi i qeverisë René Emmanuel Sadi deklaroi se Biya ndodhet në Gjenevë të Zvicrës dhe mohoi pretendimet se ai ishte shtruar në spital për shkak të një përkeqësimi të gjendjes shëndetësore. Autoritetet, megjithatë, nuk dhanë më shumë detaje.
Mbi katër dekada në krye të shtetit
Paul Biya mori pushtetin në vitin 1982 dhe fitoi zgjedhjet e para presidenciale në 1984. Sot ai është presidenti i dytë i Kamerunit që nga pavarësia dhe një nga liderët me qëndrimin më të gjatë në detyrë në botë.
Vitin e kaluar ai fitoi mandatin e tetë, një zhvillim që mund ta mbajë në presidencë deri afër moshës 100-vjeçare. Për një pjesë të madhe të popullsisë së Kamerunit, Biya është i vetmi president që kanë njohur ndonjëherë.
Opozita ngre çështjen e vakancës, por shumica mbetet pengesë
Mungesa e zgjatur ka rikthyer jo vetëm shqetësimet për shëndetin e presidentit, por edhe debatin mbi legjitimitetin e ushtrimit të pushtetit nga jashtë vendit.
Kandidati i opozitës Samuel Hiram Iyodi i ka kërkuar parlamentit të shqyrtojë nëse kjo mungesë përbën vakancë në presidencë. Megjithatë, një hap i tillë shihet me pak gjasa të prodhojë rezultat, për shkak të kontrollit që partia në pushtet mban mbi institucionet.
Vendime nga jashtë dhe pyetje për problemet e pazgjidhura
Pavarësisht mungesës fizike, sipas versionit zyrtar Biya ka vijuar të marrë vendime, përfshirë edhe një riorganizim të madh ushtarak. Po sipas qeverisë, ai është “gjallë” dhe “do të kthehet së shpejti”.
Kritikët e tij e lidhin zhgënjimin jo vetëm me kohëzgjatjen e sundimit, por edhe me krizën e vazhdueshme të vendit: rrugë të amortizuara, ndërprerje të energjisë, korrupsion, mungesë punësimi për të rinjtë, konflikt në rajonet anglishtfolëse, sulme të Boko Haram në veri dhe vështirësi ekonomike.
Pakënaqësi edhe për pabarazinë në kujdesin shëndetësor
Debati është rënduar edhe nga kritikat për sistemin shëndetësor. Analistë dhe qytetarë ngrenë kontrastin mes mungesës së aksesit në kujdes cilësor për shumicën e kamerunasve dhe mundësisë që elitat politike të trajtohen jashtë vendit.
Ky perceptim ka ushqyer më tej zemërimin publik ndaj një pushteti që, për shumë qytetarë, duket i shkëputur nga realiteti i përditshëm i vendit.
Nga simbol i shpresës në vitet ’80, Biya sot përballet me një klimë të fortë mosbesimi, ku çdo mungesë e zgjatur lexohet si shenjë e krizës më të thellë të sistemit politik në Kamerun.
Pikëpyetja nuk lidhet vetëm me gjendjen e tij personale, por me faktin nëse një shtet i tërë mund të mbahet për dekada rreth figurës së një njeriu të vetëm.