Një hetim i publikuar nga The Telegraph ka vënë në qendër të vëmendjes zgjerimin e infrastrukturës ruse të dronëve pranë kufirit me Ukrainën, duke ngritur shqetësime jo vetëm për vijimin e sulmeve ndaj Kievit, por edhe për ekspozimin e mëtejshëm të krahut lindor të NATO-s. Pretendimet mbështeten në dokumente të rrjedhura, imazhe satelitore dhe analiza të specializuara mbi lëvizjet e reja të Kremlinit.
Çfarë pretendon hetimi
Sipas The Telegraph, janë identifikuar 10 baza të Kremlinit me platforma të ndërtuara rishtazi për lëshimin e dronëve kamikazë me rreze të gjatë veprimi. Disa prej tyre, sipas të njëjtit raport, po përdoren tashmë në sulmet ndaj Ukrainës.
Hetimi thotë se përgjatë kufirit të Rusisë me Bjellorusinë dhe Ukrainën janë gjetur të paktën 59 shina të reja lëshimi, të përdorura për ngritjen e dronëve me krahë fiks pa nevojën e një piste tradicionale. Një pjesë e këtyre qendrave rezulton të jetë ngritur mbi baza ushtarake ekzistuese ose aeroporte civile, ndërsa të tjera janë shtrirë në zona rurale.
Pse po shihet si alarm për NATO-n
Sipas analistëve të cituar në raport, afërsia e këtyre bazave me kufirin ndihmon sulmet masive ajrore ndaj Ukrainës dhe njëkohësisht zgjeron rrezen e kërcënimit për aleatët e NATO-s. Disa nga platformat, sipas vlerësimeve të publikuara, do t’i vendosnin dronët rusë në distancë goditjeje deri në Varshavë.
Zyrtarë të inteligjencës evropiane dhe amerikane, sipas versionit të raportuar nga media britanike, besojnë se Moska po shqyrton skenarë si provokime të armatosura në territorin polak, goditje ndaj infrastrukturës kritike ose operacione me flamur të rremë që mund t’i faturohen Ukrainës. Megjithatë, në të njëjtin raport theksohet se nuk ka tregues të drejtpërdrejtë se Rusia po planifikon një sulm të tillë tani.
Teknologjia e re dhe zgjerimi i kapaciteteve
Analiza e imazheve nga DroneSec ka zbuluar se rreth 20 nga shinat e reja duken më të gjata, çka sipas ekspertëve mund të tregojë aftësinë për të lëshuar modelet më të fundit të dronëve sulmues me rreze të gjatë. Raporti përmend variantet Geran-4 dhe Geran-5, të cilat sipas dokumenteve të publikuara nga pala ukrainase mund të mbajnë ngarkesë deri në 90 kilogramë dhe të fluturojnë me shpejtësi që vështirëson interceptimin.
Sipas të dhënave të cituara, një bazë ka kapacitet ruajtjeje për më shumë se 1,000 dronë në të njëjtën kohë, ndërsa në disa pika të tjera ndërtimi i shinave shtesë është ende në proces. Kjo tablo sugjeron një zgjerim të qëndrueshëm të rrjetit të lëshimit, jo thjesht improvizime të përkohshme në terren.
Përgjigjja e NATO-s dhe pyetjet që mbeten
Një zyrtar i NATO-s, i cituar nga The Telegraph, ka deklaruar se aleanca është e gatshme të mbrojë çdo centimetër të territorit të saj dhe se po rrit kapacitetet për pengim dhe mbrojtje, përfshirë ndaj kërcënimeve nga dronët. NATO ka pranuar gjithashtu se dronët kanë ndryshuar ndjeshëm natyrën e luftës moderne.
Pavarësisht gjuhës së fortë të gatishmërisë, raporti nënvizon se përshpejtimi i kapaciteteve ruse me dronë po krijon një sfidë të re sigurie për Europën. Në thelb, çështja nuk është vetëm sa larg mund të arrijnë këto sisteme, por sa shpejt po zgjerohet infrastruktura që i mban ato operative.
Të dhënat me burim të hapur, sipas hetimit, tregojnë se shtatë nga 10 vendet e identifikuara janë përdorur gjatë disa prej bombardimeve të fundit ndaj Kievit. Kjo e bën debatin më pak teorik dhe më shumë një çështje konkrete të përshkallëzimit ushtarak në kufijtë lindorë të Europës.
Përtej deklaratave politike, ajo që del nga raporti është një sinjal i qartë: lufta e dronëve po hyn në një fazë më të gjerë, me pasoja që mund të mos ndalen vetëm në territorin ukrainas.