Në një deklaratë që për nga pesha dhe implikimet do të duhej të trondiste themelet e drejtësisë shqiptare, kreu i Prokurorisë së Posaçme, Altin Dumani, ka pranuar publikisht se brenda sistemit të drejtësisë ka prokurorë, gjyqtarë dhe funksionarë policie të përfshirë në krim të organizuar. Deklarata nuk u bë në një sallë gjyqi, as përmes një vendimi zyrtar, por në një bashkëbisedim me studentë në Universitetin “Aleksandër Moisiu” në Durrës.
Fjalët e Dumanit janë të drejtpërdrejta dhe pa ekuivok: korrupsioni nuk është një devijim periferik, por një plagë strukturore që nis nga vetë Prokuroria, përfshin Policinë e Shtetit dhe shtrihet deri në gjyqësor. Ai pranoi se SPAK ka hetuar mbi 70 punonjës policie, përfshirë funksionarë të lartë që janë shpallur fajtorë si pjesë e organizatave kriminale dhe grupeve të strukturuara kriminale. Më tej, Dumani konfirmoi se edhe në gjyqësor ekziston një çështje ku një gjyqtari i është atribuar vepra penale e pjesëmarrjes në organizatë kriminale.
Këto nuk janë deklarata periferike. Janë akuza të rënda institucionale, të artikuluara nga njeriu që drejton strukturën që supozohet të jetë gardiani i fundit i ligjit.
Por pikërisht këtu lind pyetja thelbësore që Dumani nuk e adreson:
Nëse vetë sistemi që paguhet për të luftuar krimin është i infektuar nga krimi, çfarë po financon realisht shteti shqiptar?
SPAK u ndërtua si një strukturë e jashtëzakonshme, me paga shumëfish më të larta se pjesa tjetër e sistemit, me mbështetje ndërkombëtare dhe me pritshmëri maksimale publike. Premtimi ishte i qartë: ndarje përfundimtare nga drejtësia e kapur. Por sot, nga goja e vetë kreut të saj, pranohet se krimi nuk është thjesht jashtë sistemit — ai është brenda tij.
Deklarata e Dumanit përpiqet të balancohet me një fjali qetësuese për Policinë e Shtetit, duke theksuar se “në masën absolute” efektivët janë të përkushtuar dhe meritojnë respekt. Por kjo nuk e zhbën faktin se funksionarë të lartë policie kanë qenë pjesë e organizatave kriminale, një realitet që e rrëzon narrativën e “mollëve të kalbura” dhe e zëvendëson me një problem sistemik.
Në çdo shtet normal, një pranim i tillë do të pasohej nga një debat publik, nga hetime të thelluara parlamentare dhe nga një transparencë radikale mbi emrat, mekanizmat dhe dështimet institucionale. Në Shqipëri, deklarata rrezikon të kalojë si një lajm njëminutësh, i konsumuar shpejt dhe i harruar po aq shpejt.
Sepse problemi nuk është vetëm se prokurorë dhe gjyqtarë janë përfshirë në krim. Problemi më i madh është se kjo thuhet publikisht, pa asnjë pasojë të menjëhershme politike apo institucionale.
Dhe pyetja mbetet pezull, më e rëndë se çdo akuzë:
Nëse edhe drejtësia e re pranon se është e komprometuar, kush do ta hetojë komprometimin e drejtësisë?