Administrata amerikane po mbron një interpretim të debatueshëm për kufijtë ligjorë të përdorimit të forcës kundër Iranit. Gjatë një seance në Senat, sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth deklaroi se afati 60-ditor për të marrë miratimin e Kongresit është “ndalur”, me arsyetimin se armëpushimi aktual ka pezulluar armiqësitë aktive.
Versioni i administratës: ora ligjore nuk po ecën
Sipas Hegseth, për sa kohë nuk ka luftime aktive mes SHBA-së dhe Iranit, administrata e Donald Trump e konsideron të pezulluar afatin ligjor që zakonisht e detyron presidentin të kërkojë autorizim nga Kongresi për vijimin e operacioneve ushtarake.
Ky interpretim u paraqit në një seancë dëgjimore në Senat, ku Hegseth argumentoi se mungesa e armiqësive aktive ndryshon mënyrën se si llogaritet afati 60-ditor.
Kundërshtimi në Senat: mund të hapet një përplasje ligjore
Ky lexim i ligjit nuk ka kaluar pa kundërshti. Senatori demokrat Tim Kaine paralajmëroi se afati mund të skadojë pavarësisht armëpushimit dhe se administrata mund të përballet me një sfidë serioze ligjore.
Debati tregon se përplasja nuk është vetëm mbi Iranin, por edhe mbi kufijtë e pushtetit ekzekutiv në çështjet e luftës dhe rolin mbikëqyrës të Kongresit.
Çfarë parashikon ligji amerikan për luftën
Sipas Rezolutës për Fuqitë e Luftës, presidenti duhet të ndërpresë përdorimin e forcave të armatosura brenda 60 ditësh nga njoftimi i Kongresit, përveç rasteve kur merr autorizim formal ose një zgjatje të kufizuar.
Ligji u miratua në vitin 1973, në përpjekje për të kufizuar kompetencat e presidentit pas përvojës së Luftës së Vietnamit dhe presidencës së Richard Nixon.
Armëpushim pa marrëveshje afatgjatë
Sipas versionit zyrtar të administratës amerikane, armiqësitë me Iranin kanë përfunduar që në fillim të prillit dhe nuk ka pasur përplasje të armatosura që nga 7 prilli.
Një zyrtar i lartë amerikan ka theksuar se armëpushimi mbetet në fuqi, edhe pse ende mungon një marrëveshje afatgjatë mes palëve. Pikërisht kjo mungesë e një zgjidhjeje më të qëndrueshme e mban të hapur debatin në Uashington për atë se ku mbaron armëpushimi dhe ku nis sërish detyrimi kushtetues ndaj Kongresit.
Për momentin, administrata Trump po këmbëngul se afati ligjor është pezulluar. Por kundërshtitë në Senat tregojnë se çështja mund të kthehet shpejt në një test të fortë institucional për përdorimin e forcës ushtarake pa autorizim të ri nga Kongresi.
Nëse armëpushimi lëkundet ose interpretimi juridik rrëzohet, përplasja SHBA-Iran mund të zhvendoset nga terreni diplomatik drejt një beteje të hapur ligjore dhe politike në Uashington.