Ndërsa familjet dhe bizneset përballen me faturën e rënduar të konfliktit në Lindjen e Mesme, në anën tjetër të bilancit po shfaqen edhe fituesit. Sipas raportimeve mbi rezultatet financiare të kompanive dhe analizave të tregut, luhatjet e forta në energji, financa dhe mbrojtje kanë shtyrë përpara fitimet e disa prej korporatave më të mëdha globale.
Çmimet e energjisë, goditje për konsumatorët dhe bonus për gjigantët e naftës
Sipas materialit burimor, efekti më i madh ekonomik i luftës deri tani ka qenë rritja e çmimeve të energjisë. Një pjesë e konsiderueshme e naftës dhe gazit botëror kalon përmes Ngushticës së Hormuzit, ndërsa ndërprerjet e lidhura me konfliktin kanë shtuar paqëndrueshmërinë në treg.
Në këtë klimë, kompanitë e mëdha të naftës dhe gazit kanë përfituar nga lëvizjet e forta të çmimeve. BP raportoi se fitimet iu dyfishuan në 3.2 miliardë dollarë në tremujorin e parë, ndërsa Shell deklaroi 6.92 miliardë dollarë fitim. TotalEnergies, sipas të njëjtit raport, e çoi fitimin në 5.4 miliardë dollarë, gati një e treta më lart se më parë.
ExxonMobil dhe Chevron, edhe pse raportuan rënie krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, sërish tejkaluan pritjet e analistëve. Sipas versionit të publikuar nga kompanitë, presioni mbi furnizimin dhe çmimet më të larta të naftës mund të mbajnë fitimet e tyre në rritje gjatë vitit.
Wall Street përfiton nga frika dhe luhatjet në tregje
Konflikti nuk ka prodhuar vetëm fitues në energji. Edhe bankat e mëdha të investimeve kanë përfituar nga paqëndrueshmëria, ndërsa investitorët kanë lëvizur me shpejtësi mes aseteve të rrezikshme dhe atyre që perceptohen si më të sigurta.
JP Morgan raportoi 11.6 miliardë dollarë të ardhura nga krahu i tregtimit vetëm në tre muajt e parë të vitit 2026, një rekord sipas të dhënave të cituara në raport. Në total, gjashtë bankat më të mëdha amerikane raportuan 47.7 miliardë dollarë fitime në të njëjtën periudhë.
Sipas analistes Susannah Streeter, të cituar në material, pikërisht luhatjet e mëdha të tregtimit kanë ushqyer fitimet e bankave të investimeve, veçanërisht për emra si Morgan Stanley dhe Goldman Sachs. Me pak fjalë, ajo që për ekonominë reale përkthehet në pasiguri, për sektorin financiar shpesh kthehet në volum dhe fitim.
Industria e armëve sheh kërkesë më të lartë
Një tjetër sektor që po fiton nga përshkallëzimi është mbrojtja. Sipas analistes Emily Sawicz, konflikti ka nxjerrë në pah boshllëqet në kapacitetet e mbrojtjes ajrore dhe ka përshpejtuar investimet në raketa, sisteme kundër dronëve dhe pajisje ushtarake, sidomos në SHBA dhe Evropë.
Raporti thekson se lufta rrit edhe nevojën që qeveritë të rimbushin rezervat e armëve, duke krijuar më shumë kërkesë për kontraktorët ushtarakë. BAE Systems ka sinjalizuar pritshmëri për rritje të fortë të shitjeve dhe fitimeve këtë vit, duke e lidhur këtë me shtimin e kërcënimeve të sigurisë dhe rritjen e shpenzimeve publike për mbrojtjen.
Ndërkohë, Lockheed Martin, Boeing dhe Northrop Grumman kanë raportuar nivele rekord të porosive të prapambetura në fund të tremujorit të parë të 2026. Megjithatë, sipas materialit, aksionet e disa firmave të mbrojtjes kanë rënë që nga mesi i marsit, mes frikës se sektori mund të jetë mbivlerësuar.
Paqëndrueshmëria po shtyn edhe interesin për energjinë e rinovueshme
Në krahun tjetër, konflikti ka rikthyer në vëmendje edhe varësinë nga lëndët djegëse fosile. Sipas analizës së cituar, goditjet në furnizim dhe çmimet e paqëndrueshme po rrisin interesin për energjinë e rinovueshme si alternativë më e qëndrueshme.
Po sipas këtij vlerësimi, investimet në burime të pastra po shihen gjithnjë e më shumë si çështje stabiliteti ekonomik dhe rezistence ndaj krizave gjeopolitike. Një nga kompanitë e përmendura është NextEra Energy, aksionet e së cilës janë rritur me 17% që nga fillimi i vitit.
Kjo nuk e zbeh faktin kryesor që del nga tabloja e përgjithshme: në çdo luftë, kostoja shpërndahet gjerësisht te qytetarët dhe ekonomia reale, ndërsa fitimet priren të përqendrohen te sektorët që ushqehen nga kriza, luhatjet dhe kontratat publike.
Përtej retorikës politike dhe justifikimeve të sigurisë, bilanci ekonomik i këtij konflikti po tregon një model të njohur: humbjet socializohen, ndërsa fitimet privatizohen.
Sipas të dhënave të bëra publike deri tani, nafta, bankat e investimeve dhe industria ushtarake mbeten përfituesit më të dukshëm të një përshkallëzimi që për pjesën më të madhe të publikut nënkupton më shumë pasiguri, çmime më të larta dhe presion mbi buxhetin e përditshëm.