Tensionet mes Iranit dhe SHBA-së janë rritur sërish në Ngushticën e Hormuzit, ku të dyja palët po paraqesin versione të kundërta për incidentet e fundit. Nga Teherani vijnë akuza për “aventurë ushtarake”, ndërsa nga Uashingtoni sinjalet janë për goditje të drejtpërdrejta dhe presion të shtuar ndaj Iranit.
Teherani flet për presion dhe përshkallëzim
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, akuzoi SHBA-në për një “aventurë ushtarake të pamatur”, në një reagim të publikuar në rrjetin X.
Sipas deklaratës së tij, Irani nuk do t’i nënshtrohet presionit amerikan dhe Uashingtoni po zgjedh rrugën e përshkallëzimit ushtarak edhe kur, sipas palës iraniane, zgjidhja diplomatike mbetet e mundur.
Akuza të ndërsjella për sulmet në Hormuz
Përplasja politike vjen pasi SHBA dhe Irani kanë akuzuar njëri-tjetrin për sulmet e fundit në Ngushticën e Hormuzit, një nga pikat më të ndjeshme të qarkullimit global të energjisë.
Sipas versionit zyrtar të Komandës Qendrore Amerikane, forcat amerikane kanë goditur disa anije iraniane dhe kanë ndaluar hyrjen e cisternave në portet iraniane, në kuadër të bllokadës detare të vendosur ndaj Teheranit.
Nga ana tjetër, autoritetet iraniane pretendojnë se SHBA ka kryer sulme ajrore ndaj anijeve dhe zonave bregdetare iraniane pranë Hormuzit. Mediat shtetërore iraniane raportuan edhe për marinarë të plagosur pas sulmit ndaj një anijeje mallrash.
Shtëpia e Bardhë shton tonin, por lë hapur kanalin e negociatave
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se forcat amerikane kanë shkatërruar raketa, dronë dhe mjete detare iraniane, duke paralajmëruar se reagimi i SHBA-së mund të bëhet edhe më i ashpër nëse nuk arrihet marrëveshje me Iranin.
Në të njëjtën kohë, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se Uashingtoni pret një përgjigje nga Irani për propozimet amerikane dhe shpreson që negociatat të vazhdojnë.
Ky kombinim mes presionit ushtarak dhe thirrjeve për bisedime e mban të paqartë nëse palët po kërkojnë realisht de-përshkallëzim apo po përdorin diplomacinë si mbulesë për forcim pozicionesh.
Pse Hormuzi mbetet nyja më e rrezikshme
Situata në Ngushticën e Hormuzit mbetet kritike, pasi përmes kësaj rruge kalon rreth 20% e naftës dhe gazit natyror në botë.
Pikërisht për këtë arsye, çdo incident ushtarak në zonë prodhon efekt të menjëhershëm jo vetëm në terren, por edhe në tregjet ndërkombëtare, ku tensionet e fundit kanë sjellë rritje të çmimeve.
Për momentin, tabloja mbetet e ndërtuar mbi deklarata të palëve dhe versione zyrtare që kundërshtojnë njëri-tjetrin.
Ajo që është e qartë është se një tjetër krizë në Hormuz nuk mbetet thjesht çështje rajonale: pasojat prekin zinxhirin global të energjisë dhe e shtyjnë përplasjen SHBA-Iran në një fazë edhe më të rrezikshme.