Tensionet mes Iranit dhe SHBA po marrin një tjetër kthesë të rrezikshme. Sipas deklarimeve nga Teherani, parlamenti iranian mund të shqyrtojë pasurimin e uraniumit deri në 90% në rast se vendi përballet me sulme të reja amerikane, një nivel që lidhet me përdorim ushtarak dhe që do të rriste ndjeshëm alarmin ndërkombëtar.
Paralajmërimi nga Teherani
Sipas versionit të bërë publik nga pala iraniane, Ebrahim Rezaei, zëdhënës i Bllokut për Sigurinë Kombëtare dhe Politikën e Jashtme në parlamentin iranian, ka deklaruar se një nga opsionet në diskutim është pasurimi i uraniumit deri në 90%.
Ai ka thënë se ky skenar do të hynte në shqyrtim nëse Shtetet e Bashkuara do të ndërmerrnin një tjetër sulm ndaj Iranit. Deklarata e tij shihet si një sinjal i fortë politik në një moment kur marrëdhëniet mes dy vendeve mbeten thellësisht të tensionuara.
Çfarë do të thotë niveli 90%
Sipas standardeve ndërkombëtare, centralet bërthamore zakonisht përdorin uranium të pasuruar në nivele 3% deri në 5%. Niveli 90%, përkundrazi, konsiderohet i përshtatshëm për përdorim ushtarak.
Në aspekt teknik, uraniumi natyror përmban disa izotope, por vetëm U-235 përdoret në reaksionet zinxhirore bërthamore. Procesi i pasurimit synon pikërisht rritjen e përqendrimit të këtij izotopi.
SHBA dhe presioni ushtarak
Deklaratat nga Teherani vijnë ndërsa presidenti amerikan Donald Trump ka mbrojtur publikisht veprime ushtarake kundër Iranit, me argumentin se vendi nuk duhet të arrijë kapacitete për armë bërthamore.
Sipas raportimeve të mediave amerikane, administrata Trump po shqyrton mundësinë e sulmeve të reja ndaj Iranit për të forcuar pozicionin e saj në negociata. Megjithatë, deri tani bëhet fjalë për raportime dhe kërcënime të artikuluara më herët, jo për një vendim të konfirmuar përfundimtar.
Rreziku i përshkallëzimit
Pikërisht ky kombinim kërcënimesh dhe kundërpërgjigjesh verbale po e mban rajonin në një ekuilibër të brishtë. Çdo hap i mëtejshëm, qoftë ushtarak apo bërthamor, mund të prodhojë pasoja përtej Iranit dhe SHBA.
Në këtë fazë, ajo që dihet është se të dyja palët po i mbajnë të hapura opsionet e presionit, ndërsa kostoja e një përshkallëzimi do të prekte jo vetëm stabilitetin rajonal, por edhe sigurinë globale.
Për momentin nuk ka një vendim të shpallur zyrtarisht për ndryshim të menjëhershëm të nivelit të pasurimit, por deklarata të tilla e shtyjnë më tej krizën në një terren edhe më të ndezur.
Mbetet për t’u parë nëse këto sinjale do të përdoren si presion negociues apo si parapërgatitje për një fazë më të rrezikshme të përballjes mes Teheranit dhe Uashingtonit.