Fatura e luftës në Iran po fryhet me ritëm të shpejtë dhe versioni zyrtar i Uashingtonit tashmë ka lëvizur ndjeshëm brenda pak javësh. Sipas Pentagonit, konflikti i ka kushtuar deri tani SHBA-së 29 miliardë dollarë, nga 25 miliardë që i ishin raportuar Kongresit vetëm dy javë më parë.
Shifra zyrtare u rrit brenda dy javësh
Rritja me 4 miliardë dollarë në një hark kaq të shkurtër ngre pikëpyetje për koston reale të operacionit dhe për sa e plotë ka qenë tabloja e paraqitur fillimisht para ligjvënësve amerikanë.
Sipas një zyrtari të lartë amerikan, në këtë faturë përfshihen kostot operative, riparimi i bazave ushtarake dhe zëvendësimi i pajisjeve të dëmtuara ose të shkatërruara gjatë sulmeve në Lindjen e Mesme.
Ekspertët paralajmërojnë për një barrë shumë më të lartë
Pavarësisht shifrës së paraqitur nga Pentagoni, vlerësimet nga jashtë administratës japin një panoramë dukshëm më të rëndë. Linda Bilmes, eksperte e politikave publike, vlerëson se konflikti mund t’u kushtojë taksapaguesve amerikanë të paktën 1 trilion dollarë në vitet e ardhshme.
Sipas saj, kostot afatshkurtra përfshijnë raketat, bombat, mirëmbajtjen e aeroplanmbajtëseve, pagesat për trupat amerikane dhe zëvendësimin e avionëve apo dronëve të humbur.
Armatimi po bëhet më i kushtueshëm
Një pjesë e presionit financiar lidhet edhe me shtrenjtimin e armëve. Sipas të njëjtit vlerësim, çmimet janë rritur ndjeshëm krahasuar me vitet e mëparshme.
Si shembull përmendet raketa Tomahawk, e cila më parë kushtonte rreth 2 milionë dollarë, ndërsa tani mund të shkojë deri në 3.5 milionë dollarë për njësi.
Pasojat nuk mbyllen me fundin e operacioneve
Fatura nuk lidhet vetëm me atë që është shpenzuar në terren deri tani. Kostot afatgjata, sipas ekspertëve, përfshijnë rindërtimin e bazave ushtarake, rifurnizimin me armë moderne dhe kujdesin shëndetësor për rreth 55 mijë ushtarë amerikanë të vendosur në rajon.
Kjo do të thotë se barra mbi buxhetin amerikan mund të vazhdojë për vite, edhe nëse ritmi i operacioneve ushtarake ndryshon.
Goditja prek edhe tregjet
Konflikti po jep ndikim edhe përtej bilancit ushtarak. Sipas Departamentit Amerikan të Energjisë, çmimi i naftës mund të mbetet mbi 100 dollarë për fuçi në javët e ardhshme.
Analistët parashikojnë gjithashtu se benzina në SHBA mund të arrijë deri në 5 dollarë për galon, duke e kthyer koston e luftës edhe në presion të drejtpërdrejtë mbi konsumatorët dhe ekonominë globale.
Nëse merret për bazë vetëm ritmi i rritjes së shifrës zyrtare, debati për koston reale të luftës në Iran duket larg mbylljes.
Për momentin, ajo që paraqitet si faturë ushtarake po kthehet gjithnjë e më qartë në një barrë më të gjerë ekonomike për taksapaguesit amerikanë dhe tregjet ndërkombëtare.