Tensionet në Lindjen e Mesme po hyjnë në një fazë edhe më të rrezikshme, ndërsa një raportim i ri hedh dyshime për një goditje të fshehtë të Emirateve të Bashkuara Arabe ndaj Iranit. Nëse ky version konfirmohet, panorama e deritanishme e konfliktit ndryshon ndjeshëm dhe vendet e Gjirit mund të futen më hapur në një përballje direkte me Teheranin.
Pretendimi i raportit dhe pika që mund të ndryshojë ekuilibrat
Sipas një raportimi të publikuar nga The Wall Street Journal, Emiratet e Bashkuara Arabe dyshohet se goditën ishullin iranian Lazan pak para hyrjes në fuqi të armëpushimit të 7 prillit.
Sipas këtij versioni, sulmi do të ishte kryer si kundërpërgjigje ndaj goditjeve iraniane mbi objektiva strategjikë të Emirateve. Deri në këtë fazë, bëhet fjalë për pretendime të raportuara në media dhe jo për një version të konfirmuar publikisht nga të gjitha palët e përfshira.
Kuvajti flet për celula të dyshuara iraniane
Në një zhvillim tjetër që shton presionin në rajon, Kuvajti njoftoi arrestimin e katër personave të dyshuar si anëtarë të Gardës Revolucionare Islamike iraniane, të akuzuar nga autoritetet se po planifikonin “sulme terroriste” në ishullin Bubiyan.
Sipas autoriteteve kuvajtiane, incidenti ishte aq serioz sa u thirr edhe ambasadori iranian për protestë zyrtare. Edhe këtu, publiku përballet me versionin e institucioneve, ndërsa detaje të pavarura mbi rastin mbeten të kufizuara.
Armëpushimi i brishtë dhe frika nga goditja e radhës
Raportimet kanë rritur shqetësimin se Emiratet mund të kthehen në objektiv të drejtpërdrejtë të Iranit nëse armëpushimi dështon dhe përplasja me Shtetet e Bashkuara rifillon.
Presidenti Donald Trump ka deklaruar së fundmi se armëpushimi “varet në fije”, për shkak të mosmarrëveshjeve mbi programin bërthamor iranian. Një sinjal i tillë politik e bën edhe më të paqëndrueshme situatën në Gjirin Persik.
Kosto e lartë, energjia nën presion
Sipas Pentagonit, kostoja e luftës me Iranin ka shkuar tashmë në afro 29 miliardë dollarë, ndërsa tensionet në Ngushticën e Hormuzit vijojnë të rëndojnë mbi tregjet globale të energjisë.
Raporti nënvizon gjithashtu se Emiratet janë goditur vazhdimisht nga raketa dhe dronë iranianë në muajt e fundit, ndërsa Teherani ka akuzuar disa shtete të Gjirit se kanë lejuar përdorimin e hapësirës ajrore dhe bazave amerikane për operacione kundër Iranit.
Përpjekje për frenim diplomatik
Në këtë klimë, Arabia Saudite dhe Katari kanë shmangur përfshirjen direkte ushtarake, duke paralajmëruar për pasoja të rënda nëse konflikti kthehet në luftë të hapur rajonale.
Ndërkohë, Pakistani, Turqia, Katari dhe Arabia Saudite po afrohen diplomatikisht për të frenuar zgjerimin e krizës. Paralelisht, Irani ka zhvilluar bisedime me Omanin për administrimin e trafikut detar në Ngushticën e Hormuzit, një korridor kyç për transportin global të naftës.
Me një armëpushim të brishtë, akuza të ndërsjella dhe lëvizje ushtarake e diplomatike që zhvillohen paralelisht, rajoni i Gjirit mbetet mbi një vijë të hollë. Për momentin, shumë nga zhvillimet mbështeten në pretendime zyrtare dhe raportime mediatike, por sinjali është i qartë: çdo incident i ri mund ta shtyjë krizën drejt një faze shumë më të gjerë.