Presidenti brazilian Luiz Inácio Lula da Silva pretendon se në takimin me Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë i ka dorëzuar këtij të fundit një kopje të marrëveshjes bërthamore të vitit 2010, të negociuar mes Brazilit, Turqisë dhe Iranit. Sipas versionit të bërë publik nga Lula, Trump është zotuar ta lexojë dokumentin, në një moment kur përplasjet rreth Iranit po rikthehen në qendër të agjendës ndërkombëtare.
Çfarë tha Lula për takimin me Trump
Sipas presidentit të Brazilit, gjatë vizitës në Shtëpinë e Bardhë ai i dorëzoi Trump një kopje të marrëveshjes së vitit 2010, që në atë kohë u negociua nga Brazili, Turqia dhe Irani.
Lula ka deklaruar se presidenti amerikan premtoi ta lexojë dokumentin. Nuk ka, të paktën nga materiali i publikuar, detaje të tjera publike mbi reagimin e Trump për përmbajtjen e marrëveshjes.
Marrëveshja që u refuzua nga SHBA-ja dhe BE-ja
Sipas përshkrimit të bërë publik, marrëveshja parashikonte që Irani të transferonte mbi 1,200 kilogramë uranium të pasuruar në Turqi.
Në këmbim, Teherani do të merrte rreth 125 kilogramë uranium të pasuruar në nivelin 20%, për përdorim në reaktorin kërkimor të kryeqytetit iranian. Megjithatë, ky dokument ishte refuzuar më parë nga SHBA-ja dhe Bashkimi Europian.
Si e kanë parë analistët këtë dokument
Sipas vlerësimeve të analistëve të cituar në materialin burimor, marrëveshja e vitit 2010 konsiderohet shumë e ngjashme me propozime që i ishin bërë Iranit një vit më herët.
Po sipas këtij vlerësimi, ato propozime ishin refuzuar atëherë nga Teherani, çka e bën të paqartë se sa hapësirë reale mund të ketë sot për rikthimin e një formule të ngjashme.
Mesazhi nga Teherani dhe klima e tensionit
Ndërkohë, ministri i Jashtëm i Iranit ka vlerësuar përpjekjet diplomatike të Brazilit dhe Turqisë në mbështetje të marrëveshjes së vitit 2010.
Ky zhvillim vjen në një klimë të ngarkuar në Lindjen e Mesme. Së fundmi, Trump ka paralajmëruar se Irani “do të kalojë një kohë shumë të keqe” nëse nuk arrihet një marrëveshje për t’i dhënë fund konfliktit.
Për momentin, ajo që dihet mbetet kryesisht ajo që ka deklaruar Lula për takimin në Uashington dhe referenca te një marrëveshje e vjetër që më parë nuk gjeti mbështetje perëndimore.
Nëse dokumenti i dorëzuar në Shtëpinë e Bardhë do të ketë ndonjë peshë reale në zhvillimet e reja diplomatike, kjo mbetet ende e pasqaruar.