Një telefonatë e gjatë mes Donald Trump dhe Benjamin Netanyahu ka rikthyer pikëpyetjet mbi hapin e radhës ndaj Iranit. Sipas raportimeve nga media izraelite, biseda ka qenë e gjerë dhe me tone dramatike, në një moment kur Uashingtoni lë të kuptohet se diplomacia nuk është mbyllur, por as opsioni ushtarak nuk është hequr nga tryeza.
Media izraelite flet për një moment vendimmarrës
Sipas Channel 12 në Izrael, Trump foli të martën në mbrëmje me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu për zhvillimet që lidhen me Iranin. Raportimi e përshkruan bisedën si të gjatë dhe të përqendruar te hapi i ardhshëm kundër Teheranit.
Ky framing mbetet, deri tani, në nivel raportimi mediatik dhe jo si një vendim i shpallur publikisht. Megjithatë, vetë koha e komunikimit tregon se çështja është sërish në pikën më të ndjeshme mes presionit diplomatik dhe kërcënimit të forcës.
Trump pezullon sulmet, por jo retorikën
Sipas materialit burimor, një ditë më herët Trump kishte njoftuar pezullimin e planeve për rifillimin e menjëhershëm të sulmeve, me arsyetimin se shtetet arabe të Gjirit kishin kërkuar kohë për negociata serioze.
Por ndalesa duket e përkohshme. Presidenti amerikan, sipas versionit zyrtar, ka mbajtur në fuqi retorikën e ashpër dhe ka deklaruar se forcat amerikane mbeten në gatishmëri të plotë për një sulm të zgjatur nëse nuk arrihet një marrëveshje që Uashingtoni e konsideron të pranueshme.
Kërkesat e SHBA-së mbeten të rënda për Teheranin
Deri në këtë fazë, nuk ka tregues se Irani është gati të pranojë paketën e kërkesave të SHBA-së. Sipas burimit, këto përfshijnë heqjen dorë nga programi bërthamor, ndalimin e zhvillimit të raketave balistike dhe ndërprerjen e mbështetjes për aleatët rajonalë në Gaza, Irak, Liban dhe Jemen.
Kjo e bën të paqartë nëse bisedimet kanë realisht një shteg kompromisi apo po përdoren si hapësirë e përkohshme para një vendimi tjetër më agresiv. Në terma politikë, hendeku mes palëve mbetet i thellë.
Shtëpia e Bardhë flet për paqe, por mban të gjitha opsionet hapur
Sipas Shtëpisë së Bardhë, preferenca e Trump është paqja dhe diplomacia. Por i njëjti version zyrtar e lidh këtë me një kusht të qartë: vetëm një marrëveshje që, sipas administratës, vendos Amerikën të parën.
Zëdhënësja Olivia Ëales deklaroi se presidenti 'mban të gjitha kartat' dhe se të gjitha opsionet mbeten në tavolinë për të penguar Iranin të ketë armë bërthamore. Kjo gjuhë lë pak vend për ulje reale të tensionit, edhe kur diplomacia përmendet si rruga e preferuar.
Hormuzi, karburantet dhe kostoja politike në SHBA
Një element kyç në këtë krizë mbetet kontrolli iranian mbi Ngushticën e Hormuzit. Sipas burimit, kjo ka ndikuar në rritjen e çmimeve të karburantit dhe po shton presionin politik mbi republikanët përpara zgjedhjeve të mesit të mandatit.
Kjo do të thotë se përplasja me Iranin nuk po lexohet vetëm në logjikë sigurie apo gjeopolitike, por edhe si çështje me kosto të drejtpërdrejtë ekonomike dhe elektorale për Uashingtonin.
Për momentin nuk ka një vendim të shpallur publikisht për një hap të ri ushtarak, por sinjalet nga telefonata Trump-Netanyahu tregojnë se situata mbetet e brishtë dhe lehtësisht e përshkallëzueshme.
Mes negociatave të përmendura nga Uashingtoni dhe paralajmërimeve për forcë, zhvillimet e ditëve në vijim pritet të tregojnë nëse kemi të bëjmë me presion për marrëveshje apo me parapërgatitje për një fazë tjetër të konfliktit.