Shqipëria paraqitet sot në Bruksel në një tjetër moment të rëndësishëm të procesit të integrimit, me Konferencën Ndërqeveritare që, sipas agjendës zyrtare, do të trajtojë ecurinë e negociatave me Bashkimin Europian. Qeveria e ka lidhur këtë zhvillim me objektivin ambicioz për mbylljen e negociatave deri në vitin 2027, një synim që mbetet për t’u provuar në terren, përtej deklaratave politike.
Çfarë parashikon agjenda e ditës në Bruksel
Sipas programit të publikuar, para nisjes së konferencës kryeministri Edi Rama pritet të japë një deklaratë për mediat. Më pas është parashikuar një foto familjare me përfaqësues të qeverive europiane, ndërsa në orën 19:00 nis zyrtarisht Konferenca Ndërqeveritare.
Në agjendë thuhet gjithashtu se në orën 18:50 Rama dhe delegacioni shqiptar do të mbërrijnë në Këshillin e Europës. Në përfundim të takimit, rreth orës 20:15, është parashikuar edhe një konferencë për shtyp.
Fokusi te Grupi 1 “Bazat” dhe standardet kyçe
Për Shqipërinë, takimi pritet të shërbejë, sipas versionit zyrtar, për konfirmimin e përmbushjes së standardeve të ndërmjetme dhe për vendosjen e standardeve përmbyllëse për Grupin 1 “Bazat”. Ky grup konsiderohet thelbësor, pasi prek fusha që lidhen drejtpërdrejt me shtetin e së drejtës dhe funksionimin e institucioneve.
Në këtë paketë përfshihen Kapitulli 23 për gjyqësorin dhe të drejtat themelore, Kapitulli 24 për drejtësinë, lirinë dhe sigurinë, si edhe çështje që lidhen me funksionimin e institucioneve demokratike, reformën e administratës publike dhe kriteret ekonomike.
Edhe prokurimi publik dhe kontrolli financiar në tryezë
Në listën e çështjeve që përfshin Grupi 1 hyjnë edhe Kapitulli 5 për prokurimin publik, Kapitulli 18 për statistikat dhe Kapitulli 32 për kontrollin financiar. Këto janë fusha ku matja e progresit nuk varet vetëm nga raportimi zyrtar, por edhe nga mënyra si zbatohen standardet në praktikë.
Pikërisht në këto sektorë, veçanërisht kur bëhet fjalë për prokurimin publik dhe kontrollin financiar, pritshmëritë e BE-së zakonisht lidhen me rezultate të verifikueshme dhe jo thjesht me angazhime të deklaruara.
Objektivi 2027 mbetet premtim politik, jo fakt i mbyllur
Pretendimi i qeverisë se Shqipëria synon mbylljen e negociatave deri në vitin 2027 mbetet, në këtë fazë, një objektiv politik i shpallur publikisht. Konferenca e sotme mund të shënojë një hap procedural të rëndësishëm, por jo një garanci automatike se ritmi i procesit do të ecë sipas afateve që promovon ekzekutivi.
Ecuria reale do të varet nga vlerësimi i institucioneve europiane për standardet e kërkuara, sidomos në çështje të ndjeshme si drejtësia, të drejtat themelore, administrata publike dhe menaxhimi i financave.
Takimi i sotëm në Bruksel pritet të japë një sinjal për fazën ku ndodhet procesi i negociatave, por pesha e tij do të matet nga vendimet dhe kushtet që dalin prej tij, jo vetëm nga mesazhet politike të ditës.
Përtej optimizmit të qeverisë, prova mbetet te zbatimi i standardeve që BE i konsideron themelore për anëtarësimin.