Përshkallëzimi i konfliktit në Iran dhe bllokimi i Ngushticës së Hormuzit po krijojnë një zinxhir goditjesh që, sipas Programit Botëror të Ushqimit, rrezikon të përkthehet në më shumë uri dhe kosto më të larta jetese për miliona njerëz. Alarmi vjen në një moment kur tregjet reagojnë menjëherë ndaj pasigurisë, ndërsa organizatat humanitare thonë se po përballen me barrë edhe më të rëndë financiare.
Hormuzi në qendër të goditjes së re në tregje
Sipas WFP-së, mbyllja e një prej korridoreve më të rëndësishme detare në botë ka shtuar presionin mbi kostot e karburantit, me efekt të drejtpërdrejtë te çmimet e ushqimeve. Organizata argumenton se kur energjia shtrenjtohet, zinxhiri i furnizimit i transmeton kostot deri te produktet bazë.
Drejtori Ekzekutiv në detyrë i organizatës, Carl Skau, ka paralajmëruar se përkeqësimi i situatës në rajon po i bën më të kushtueshme edhe operacionet humanitare, në një kohë kur nevojat në terren mbeten të larta.
Vendet e varfra përballë pasojave më të menjëhershme
Sipas versionit të paraqitur nga WFP, pengesat nuk ndalen te transporti i ushqimeve. Edhe furnizimet me plehra bujqësore drejt vendeve të varfra, përfshirë Sudanin, janë goditur ndjeshëm, çka mund të thellojë më tej pasigurinë ushqimore.
Skau ka theksuar se familjet në zonat më të prekura e ndjejnë menjëherë rritjen e çmimeve. Sipas tij, kur ushqimet shtrenjtohen me 20 deri në 30 për qind, konsumi bie në të njëjtën masë, një tregues i drejtpërdrejtë i presionit mbi familjet më të varfra.
Krizë e dyfishtë: çmime më të larta dhe më pak fonde
Situata, sipas organizatës, rëndohet edhe nga tkurrja e financimeve për ndihmën humanitare. WFP ka raportuar rënie të ndjeshme të donacioneve, përfshirë ato nga Shtetet e Bashkuara, që përmenden si donatori më i madh i saj.
Kjo do të thotë se, ndërsa kostot e ndërhyrjeve rriten, kapaciteti për të mbuluar nevojat në terren dobësohet. Në praktikë, alarmi nuk lidhet vetëm me tregjet, por edhe me aftësinë reale për të shmangur përkeqësimin e krizave ushqimore.
Paralajmërimi për miliona njerëz në rrezik
WFP kishte paralajmëruar më herët se deri në 45 milionë njerëz të tjerë mund të përballen me uri akute nëse çmimi i naftës mbetet mbi 100 dollarë për fuçi. Ky vlerësim tregon se ndikimi i krizës nuk shihet si episod afatshkurtër, por si një goditje me pasoja të zgjatura.
Sipas organizatës, edhe nëse Ngushtica e Hormuzit rihapet shpejt, dëmet ekonomike dhe humanitare nuk zhduken menjëherë. Efekti i tyre pritet të vazhdojë, sidomos në vendet që varen nga importet dhe nga ndihma ndërkombëtare.
Sinjali i dhënë nga Programi Botëror i Ushqimit është i qartë: kur një nyje strategjike si Hormuzi bllokohet, pasojat nuk mbeten vetëm në hartën gjeopolitike, por kalojnë drejtpërdrejt te çmimi i bukës dhe te tavolina e familjeve më të varfra.
Për momentin, paralajmërimi mbetet i lidhur me vlerësimet e WFP-së, por mesazhi kryesor është se një krizë energjie mund të kthehet shumë shpejt në krizë ushqimore globale.