Një dekadë pas Brexit, Mbretëria e Bashkuar dhe Bashkimi Evropian po tentojnë të rindërtojnë një raport që u dëmtua rëndë nga ndarja politike e viteve të fundit. Në Bruksel është firmosur një deklaratë e përbashkët që synon një “rivendosje” të marrëdhënieve, edhe pse pjesa konkrete e saj mbetet ende larg në kohë.

Një afrim politik pas viteve të ftohta
Në përfundim të samitit në kryeqytetin belg, liderët evropianë dhe kryeministri britanik Andy Burnham nënshkruan dokumentin që hap zyrtarisht një fazë të re në raportet Londër-Bruksel.
Sipas versionit të paraqitur nga palët, kjo lëvizje konsiderohet hapi i parë për të ulur tensionet dhe për të rikthyer bashkëpunimin në fusha që u goditën pas daljes së Britanisë nga BE.
Çfarë përmban marrëveshja e re
Dokumenti identifikon tre drejtime kryesore: lehtësimin e barrierave tregtare në sektorin agro-ushqimor, krijimin e një skeme lëvizjeje për 200 mijë të rinj mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Bashkimit Evropian, si edhe koordinim mbi politikat mjedisore dhe uljen e emetimeve.
Këto pika japin sinjalin e një afrimi praktik, por për momentin mbeten më shumë një kornizë politike sesa ndryshim i menjëhershëm për qytetarët dhe bizneset.
Burnham pranon se Brexit nuk dha atë që pritej
Kryeministri britanik Andy Burnham e cilësoi marrëveshjen si një ditë të mirë për Britaninë dhe Evropën, duke e quajtur madje historike.
Ai pranoi gjithashtu se Brexit nuk i solli vendit atë që pritej, një formulim me peshë politike në një debat që për vite është paraqitur në tone triumfaliste nga kampet pro-daljes.
Brukseli flet për pikë kthese, por afatet janë të gjata
Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen e paraqiti rezultatin e samitit si një pikë kthese dhe tha se palët kanë bërë zgjedhjen politike për të forcuar marrëdhënien.
Megjithatë, kalimi nga deklaratat te zbatimi pritet të jetë i ngadaltë. Masat për produktet agro-ushqimore nuk pritet të hyjnë në fuqi para vitit 2028, ndërsa skema për të rinjtë është shtyrë për periudhën 2028-2030. Kjo do të thotë se efekti real i marrëveshjes nuk do të ndihet shpejt.
Premtime ekonomike, por fatura mbetet për t’u provuar
Sipas Burnham, marrëveshja ka një impakt fillestar prej 1 miliard paundësh, ndërsa përfitimet në vitet e ardhshme parashikohen të arrijnë deri në 17 miliardë paund për Britaninë dhe BE-në.
Këto shifra mbeten pjesë e projeksioneve politike dhe ekonomike të paraqitura nga qeveria britanike, në një moment kur pyetja kryesore nuk është vetëm vlera e premtuar, por sa nga kjo do të materializohet dhe kur.
Pas dhjetë vitesh përplasje, Londra dhe Brukseli po testojnë një gjuhë të re bashkëpunimi.
Por mes deklaratave optimiste dhe afateve që shtyhen deri në fund të dekadës, mbetet e qartë se kjo “rivendosje” do të gjykohet jo nga nënshkrimet, por nga ajo që arrin të prodhojë në praktikë.
