Kur flitet per Kupen e Botes, fokusi zakonisht mbetet te fusha, yjet dhe trofeu. Por jashte spektaklit sportiv, shifrat e organizimit tregojne nje histori tjeter: nje gare shpenzimesh qe, sipas te dhenave te mbledhura nga disa burime nderkombetare, eshte rritur ne menyre drastike ne tri dekadat e fundit.
Katari 2022, rekordi absolut i shpenzimeve
Sipas te dhenave te cituara nga platforma dhe institute si Statista, Scribed, beIN Sports dhe RankingRoyals, edicioni i vitit 2022 ne Katar rezulton Kupa e Botes me e shtrenjte e regjistruar deri tani, me nje kosto prej 210 miliarde dollaresh.
Sipas ketij raportimi, shuma nuk lidhej vetem me organizimin sportiv ne kuptimin e ngushte, por me ndertimin pothuajse nga e para te infrastruktures qe i nevojitej vendit prites per te mbajtur turneun. Kjo e ben diferencen me edicionet e zhvilluara ne vende qe kishin tashme kapacitete ekzistuese.
Rritja e kostove nuk lidhet vetem me futbollin
Materiali burimor nenvizon se prapaskena financiare te ketij eventi jane po aq te renda sa spektakli ne fushe. Ne leximin e ketyre shifrave, Kupa e Botes nuk paraqitet thjesht si turne sportiv, por si projekt i madh shteteror, ku faturat fryhen nga infrastruktura, transporti dhe investimet shoqeruese.
Kjo do te thote se krahasimi mes vendeve pritese nuk mat vetem nivelin e organizimit, por edhe modelin ekonomik qe secili vend zgjedh te ndjeke: ndertim masiv nga e para ose perdorim i asaj qe ekziston.
SHBA 1994, modeli me ekonomik
Ne skajin tjeter te renditjes qendron SHBA. Botërori i vitit 1994 mbetet, sipas te dhenave te permendura ne material, nje nga edicionet me te lira dhe me fitimprurese, me nje kosto prej 500 milione dollaresh.
Shpjegimi i dhene eshte praktik: SHBA nuk hyri ne shpenzime te medha per impiante te reja, pasi shfrytezoi stadiumet ekzistuese te NFL-se dhe universiteteve. Pra, avantazhi nuk erdhi nga ulja artificiale e standardeve, por nga infrastruktura qe ishte aty prej kohesh.
Botërori 2026, i madh ne shtrirje por jo ne fature
Te njejten qasje, sipas materialit, SHBA synon ta ndjeke edhe ne edicionin e vitit 2026, qe do te organizohet bashke me Meksiken dhe Kanadane. Edhe pse do te jete Botërori me i madh ne histori per nga shtrirja dhe numri i skuadrave, kostoja e parashikuar jepet rreth 14 miliarde dollare.
Sipas versionit te publikuar, infrastruktura e forte qe keto vende posedojne pritet te ule ndjeshem barren financiare. Krahasimi i bere ne material eshte i drejtperdrejte: shpenzimet e 2026 mendohet te jene rreth nje e pesembedhjeta e asaj qe u raportua per Katarin.
Ne fund, shifrat tregojne se madhesia e nje Kupe Bote nuk matet domosdoshmerisht me shumen e parave te hedhura ne organizim. Sipas te dhenave te cituara, diferenca mes Katarit dhe SHBA-se nxjerr ne pah dy modele krejtesisht te ndryshme: njeri i mbeshtetur te investimet gjigante, tjetri te perdorimi i infrastruktures ekzistuese.
Pertej entuziazmit sportiv, mbetet pyetja qe shoqeron cdo mega-event: sa nga keto kosto jane vertet te nevojshme dhe sa sherbejne me shume per imazh sesa per futboll.