Hetime të publikuara nga BBC dhe Financial Times kanë ngritur dyshime për një përfshirje të mundshme ruse në sulmet me zjarrvënie që shënjestruan prona të lidhura me kryeministrin britanik Keir Starmer në maj 2025. Deri tani bëhet fjalë për pretendime të mbështetura në raportime mediatike dhe prova të paraqitura në proces, ndërsa versioni zyrtar rus i hedh poshtë akuzat si të pabazuara.
Nga pseudonimi “El Money” te emri i një diplomati të ri
Sipas materialeve hetimore të cituara nga BBC, organizatori i dyshuar i sulmeve ishte përmendur fillimisht vetëm me pseudonimin “El Money”. Ai përshkruhej si një operator rusishtfolës që përdorte komunikime të koduara dhe pagesa me kriptovaluta.
Më pas, BBC raportoi se pas këtij pseudonimi dyshohet të qëndrojë 23-vjeçari rus Yevgeny Lyukshin, i identifikuar si diplomat. Sipas të njëjtave raportime, ai dyshohet se ka lidhje familjare me një zyrtar të lartë rus dhe trajnim në operacione informacioni e propagande.
Çfarë thonë hetimet për mënyrën e veprimit
Sipas raportimeve, sulmet nuk po shihen si episode të izoluara, por si pjesë e një operacioni më të gjerë ndikimi dhe destabilizimi në Mbretërinë e Bashkuar. Në këtë skemë, thuhet se janë përdorur rrjete sociale dhe platforma si Telegram për të krijuar identitete të rreme dhe struktura fiktive me synim nxitjen e tensioneve sociale.
Po sipas BBC, figura qendrore e çështjes dyshohet se ka pasur bashkëpunim edhe me rrjete të lidhura me grupin kibernetik NoName057(16), të cilin autoritetet amerikane e kanë cilësuar si të mbështetur nga shteti rus.
Të rinj të rekrutuar me pagesa të vogla në kriptovaluta
Hetimet sugjerojnë se disa persona të rinj në Mbretërinë e Bashkuar janë rekrutuar për shuma të vogla në kriptovaluta për të kryer zjarrvënie dhe akte vandalizmi. Mes objektivave ishin një automjet në pronësi të Starmer dhe prona të tjera ku qëndronin familjarë ose të afërm të tij.
Në një prej incidenteve, sipas raportimeve, një familjare e Starmer u detyrua të kërkonte ndihmë emergjente pasi tymi u përhap në banesë. Detaje të tilla e shtyjnë çështjen përtej dëmit material, duke e kthyer në një test serioz për sigurinë e brendshme britanike.
Procesi gjyqësor dhe mohimi i Moskës
Në procesin gjyqësor ndaj tre personave të akuzuar për zjarrvënie, autoritetet britanike kanë përdorur kamera sigurie, të dhëna telefonike dhe prova digjitale për të lidhur të dyshuarit me ngjarjet. Dy nga të akuzuarit janë dënuar, ndërsa një tjetër është liruar nga akuzat.
Në materialin burimor citohet gjithashtu se dy persona janë shpallur fajtorë për një seri sulmesh me zjarrvënie ndaj një makine dhe pronave të lidhura me Starmer, pasi kishin vepruar me urdhra të një kontakti rusishtfolës në Telegram. Nga ana tjetër, ambasada ruse në Londër ka mohuar çdo përfshirje, duke i cilësuar akuzat si të pabazuara.
Çështja po trajtohet në Britani si një sinjal alarmi për atë që politikanët britanikë e quajnë përshkallëzim të kërcënimeve hibride. Megjithatë, përtej deklaratave politike, pesha e pretendimeve mbetet e lidhur me provat që dalin nga hetimet dhe proceset gjyqësore.
Për momentin, tabloja që del nga raportimet është e rëndë: zjarrvënie, rekrutim përmes platformave të koduara dhe dyshime për operacione ndikimi që shkojnë më tej se një akt i vetëm kriminal.