Spanja po përballet me pasojat më të rënda të një vale të fortë të nxehtit, ndërsa të dhënat zyrtare flasin për 212 vdekje të lidhura me temperaturat ekstreme vetëm brenda katër ditësh. Shifrat vijnë nga sistemi publik i monitorimit MoMo, i cili i lidh këto raste me rritjen e pazakontë të vdekshmërisë gjatë episodit të fundit klimatik.
Çfarë tregojnë të dhënat zyrtare
Sipas vlerësimeve të MoMo, 212 vdekje në Spanjë mes të dielës dhe të mërkurës mund të lidhen me valën rekord të të nxehtit që ka goditur pjesën më të madhe të Evropës.
Ky sistem monitorimi përpilon statistika ditore mbi vdekjet dhe i krahason ato me nivelet e pritshme, të llogaritura mbi bazën e të dhënave historike. Pra, bëhet fjalë për një vlerësim statistikor të vdekshmërisë së tepërt, jo për një numërim të drejtpërdrejtë rast pas rasti.
Si llogaritet ndikimi i nxehtësisë
Sistemi MoMo përfshin edhe faktorë të jashtëm, përfshirë të dhënat meteorologjike të agjencisë kombëtare AEMET, për të vlerësuar shkaqet e mundshme të rritjes së vdekshmërisë.
Për të njëjtat katër ditë të vitit 2025, MoMo kishte regjistruar 98 vdekje të tepërta. Krahasuar me këtë bazë, rritja e sivjetshme rezulton 8.74%, sipas të dhënave të cituara në raportim.
Një verë që po thyen rekordet
Spanja kontinentale regjistroi këtë javë temperaturat mesatare ditore më të larta të qershorit që nga të paktën viti 1950. Të hënën u shënua 28.08°C, ndërsa të martën 28.17°C.
Edhe temperaturat minimale mesatare kanë qenë jashtë normales për muajin qershor: 20.14°C të hënën dhe 19.81°C të martën. Këto kushte, të njohura shpesh si “net tropikale”, e bëjnë pushimin më të vështirë dhe, sipas ekspertizës publike shëndetësore, rrisin rrezikun për grupet vulnerabël.
Alarm në zona që zakonisht kursehen nga nxehtësia
Sipas të dhënave meteorologjike, alarmi më i lartë është aktivizuar edhe në zona veriore të Spanjës, si Kantabria dhe Shteti Bask, rajone që zakonisht nuk goditen nga valët më të ashpra të nxehtësisë.
Në këto zona temperaturat kanë kaluar 40 gradë Celsius, një tregues i qartë se episodi i fundit nuk po kufizohet vetëm në jugun tradicionalisht më të nxehtë të vendit.
Bilanci i mëparshëm dhe panorama europiane
Sipas MoMo, nga 16 maji deri më 30 shtator të vitit të kaluar, numri i vdekjeve të lidhura me nxehtësinë në Spanjë arriti në 3,832. Kjo përfaqësonte një rritje prej 87.6% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024.
Ndërkohë, shumica e paralajmërimeve për motin në Spanjë u hoqën të enjten, duke lënë në fuqi vetëm nivelin e verdhë në veri. Në shkallë europiane, pritet që të paktën 101 milionë njerëz të përballen me temperatura të larta, ndërsa Franca përmendet si vendi më i goditur, me rreth 63 milionë persona që pritet të përjetojnë temperatura mbi 30 gradë Celsius.
Shifrat e fundit nga Spanja e kthejnë valën e të nxehtit nga një alarm meteorologjik në një çështje të drejtpërdrejtë të shëndetit publik.
Edhe pse bëhet fjalë për vlerësime statistikore dhe jo për bilanc përfundimtar, të dhënat zyrtare tregojnë se presioni i temperaturave ekstreme po përkthehet në kosto reale njerëzore në të gjithë rajonin.