NATO ka dalë me një tjetër njoftim të madh financiar në fushën e mbrojtjes: mbi 37 miliardë paund për një projekt të ri raketor që, sipas aleancës, do të rrisë kapacitetet mbrojtëse të Europës. Por përtej shifrës së fortë dhe retorikës së sigurisë, vetë plani pranon një kufizim thelbësor: sistemi nuk pritet të jetë operacional para viteve 2030.
Çfarë parashikon projekti i ri
Projekti mban emrin Deep Precision Strike dhe, sipas të dhënave të bëra publike, do të financohet nga 12 vende gjatë 10 viteve të ardhshme. Ai u prezantua në samitin e NATO-s në Ankara.
Sipas autoriteteve britanike, raketa e re synohet të godasë objektiva ushtarake me saktësi të lartë në një distancë prej rreth 300 kilometrash. Në versionin e paraqitur nga Londra, ekziston edhe potenciali që në të ardhmen kjo rreze të zgjerohet deri në afro 2 mijë kilometra.
Shifër e madhe, rezultat i vonuar
Njoftimi vjen me një faturë prej më shumë se 37 miliardë paundësh, një investim i konsiderueshëm që paraqitet si përgjigje ndaj kërcënimeve në rritje. Megjithatë, sipas vetë palës britanike, sistemi i ri nuk pritet të hyjë në funksion para viteve 2030.
Kjo do të thotë se, pavarësisht tonit urgjent të komunikimit zyrtar, efekti praktik i projektit mbetet i shtyrë në kohë. Për momentin, bëhet fjalë për një program afatgjatë zhvillimi dhe jo për një kapacitet të menjëhershëm në terren.
Mesazhi politik i Londrës dhe alarmi për Rusinë
Kryeministri britanik Keir Starmer e paraqiti nismën si një hap që, sipas tij, do të forcojë bashkëpunimin mes aleatëve europianë dhe do ta bëjë NATO-n më të aftë për t’u përballur me sfidat e sigurisë në vitet e ardhshme.
Po ashtu, qeveria britanike theksoi se kërcënimi nga Rusia mbetet i lartë. Sipas versionit zyrtar britanik, avionët e NATO-s janë ngritur mbi 700 herë për të monitoruar avionë rusë pranë hapësirës ajrore të aleancës, ndërsa aktiviteti ushtarak rus pranë ujërave britanike është rritur me 30%.
Edhe ministrja e Jashtme britanike, Yvette Cooper, deklaroi se sistemi i ri do t’i japë aleancës mundësinë të godasë objektiva strategjikë dhe qendra logjistike, duke rritur aftësinë parandaluese të NATO-s.
Ukraina kërkon shpejtësi, Kremlini minimizon efektin
Në të njëjtën kohë, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky u bëri thirrje aleatëve që të përshpejtojnë furnizimin e Ukrainës me sisteme të mbrojtjes ajrore, teksa sulmet ruse vijojnë.
Nga ana tjetër, Kremlini sinjalizoi se do ta ndjekë nga afër samitin e NATO-s. Zëdhënësi Dmitry Peskov deklaroi se, sipas qëndrimit të Moskës, asnjë armë e re nuk do ta ndalojë Rusinë të vazhdojë operacionet ushtarake në Ukrainë deri në arritjen e objektivave të saj, ndërsa shtoi se Moska preferon një zgjidhje politike dhe diplomatike të konfliktit.
Në thelb, njoftimi i NATO-s kombinon një investim shumë të madh me një horizont të largët zbatimi. Për aleancën, mesazhi është parandalues; për kritikët, mbetet për t’u parë sa shpejt dhe sa realisht përkthehet kjo shumë në kapacitete konkrete.
Për momentin, ajo që dihet është se projekti është futur në trajektore politike dhe financiare, ndërsa prova e vërtetë do të jetë zbatimi i tij në vitet që vijnë.