Shqipëria ka mbyllur tre kapitujt e parë të negociatave me Bashkimin Europian, një zhvillim që qeveria e paraqiti si sukses politik në rrugën drejt anëtarësimit. Por nga Brukseli mesazhi nuk ishte vetëm ceremonial: krahas vlerësimit për ecurinë formale, u përsërit kërkesa për thellim reformash dhe për shfuqizimin e ligjit të investimeve strategjike, një nga pikat që ka nxitur debat dhe kundërshti publike.
Tre kapituj të mbyllur në konferencën ndërqeveritare
Në Bruksel u zhvillua konferenca e 9-të ndërqeveritare mes Shqipërisë dhe Bashkimit Europian, ku u zyrtarizua mbyllja e tre kapitujve të parë nga 33 gjithsej.
Bëhet fjalë për Kapitullin 25 – Shkenca dhe Kërkimi, Kapitullin 26 – Arsimi dhe Kultura dhe Kapitullin 30 – Marrëdhëniet me Jashtë. Mbyllja e tyre shënon një fazë procedurale të rëndësishme në negociata, edhe pse procesi mbetet i gjatë dhe i kushtëzuar nga reforma të tjera më të ndjeshme.
Rama flet për “gur kilometrik”, por Brukseli vendos kushte të qarta
Kryeministri Edi Rama e cilësoi zhvillimin si një tjetër “gur kilometrik” në rrugën e Shqipërisë drejt BE-së, duke e paraqitur si provë se reformat, sipas qeverisë, po japin rezultat.
Megjithatë, Komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, e vendosi theksin te hapat që ende kërkohen nga Shqipëria. Sipas saj, ky është vetëm një hap i ndërmjetëm dhe reformat duhet të thellohen më tej, veçanërisht në sistemin e drejtësisë dhe në luftën kundër krimit dhe korrupsionit.
Ligji i investimeve strategjike rikthehet në qendër të presionit nga BE
Pika më domethënëse politike e konferencës ishte kërkesa e përsëritur nga Brukseli për shfuqizimin e ligjit për investimet strategjike. Marta Kos deklaroi se me qeverinë shqiptare ishte rënë dakord më herët që ky ligj, së bashku me amendamentet e vitit 2014, të hiqej gjatë këtij viti.
Deklarata e saj e nxori çështjen përtej gjuhës së zakonshme diplomatike dhe e lidhi drejtpërdrejt me pritshmëritë e BE-së ndaj autoriteteve shqiptare. Sipas versionit të paraqitur nga Komisionerja, Brukseli pret që kjo të ndodhë sa më shpejt.
Qeveria pranon heqjen e një ligji, por mbron tjetrin
Pas kësaj deklarate, Rama tha se qeveria e tij ka rënë dakord për shfuqizimin e ligjit të investimeve strategjike. Në të njëjtën kohë, ai mbrojti ligjin për Zonat e Mbrojtura, duke e cilësuar si një nga më të mirët, sipas tij.
Ky dallim në qëndrim tregon se ndërsa një pjesë e kuadrit ligjor duket se po vihet nën presion për t’u tërhequr, për çështje të tjera qeveria vijon të mbajë të njëjtin pozicion. Konferenca u zhvillua gjithashtu në kohën kur në Tiranë po mbahej një protestë, çka e bëri edhe më të ndjeshme peshën politike të deklaratave publike.
Mbyllja e tre kapitujve i jep Shqipërisë një avancim formal në negociatat me BE-në, por mesazhi nga Brukseli mbetet i qartë: procesi nuk matet vetëm me konferenca dhe deklarata politike.
Thelbi mbetet te reformat e pakryera, te lufta kundër korrupsionit dhe te heqja e ligjeve që vetë BE i konsideron problematike. Përtej triumfalizmit të qeverisë, pikërisht aty do të testohet nëse ky hap është substancial apo thjesht një fitore e rradhës në komunikim politik.