Shqipëria pritet të formalizojë sot në Bruksel mbylljen e tre kapitujve të parë të negociatave me Bashkimin Europian, një zhvillim që qeveria e paraqet si hap të rëndësishëm drejt anëtarësimit. Megjithatë, sipas vetë metodologjisë së BE-së, kjo nuk do të thotë se procesi në këto fusha është mbyllur përfundimisht: kapitujt mbeten nën vëzhgim dhe mund të rihapen nëse nuk ka përparim.
Tre kapitujt që pritet të mbyllen sot
Në mbledhjen e 9-të ndërqeveritare mes Shqipërisë dhe Bashkimit Europian pritet të zyrtarizohet mbyllja e Kapitullit 25 për Shkencën dhe Kërkimin, Kapitullit 26 për Arsimin dhe Kulturën, si edhe Kapitullit 30 për Marrëdhëniet me Jashtë.
Bëhet fjalë për tre fusha që, sipas procesit të negociatave, konsiderohen të përmbushura në këtë fazë. Por ky vlerësim nuk përbën fundin e detyrimeve të Shqipërisë në këto sektorë.
Çfarë tha Komisionerja Marta Kos
Komisionerja për Zgjerimin e BE-së, Marta Kos, e cilësoi 14 korrikun si një “Super të Martë” për zgjerimin, duke theksuar se për herë të parë në më shumë se dy dekada po mbahen katër konferenca ndërqeveritare anëtarësimi në të njëjtën ditë.
Sipas video-mesazhit të saj të publikuar në rrjetin X, Shqipëria, Ukraina, Moldavia dhe Mali i Zi po hedhin hapa të rëndësishëm në proces. Për Shqipërinë, ajo nënvizoi mbylljen e tre kapitujve të parë, ndërsa shtoi se momentumi duhet të kthehet në rezultate konkrete në terren.
Qeveria flet për vlerësim politik, por BE mban kapitujt të hapur në praktikë
Sipas qeverisë shqiptare, ky zhvillim përbën një sinjal të qartë politik nga Shtetet Anëtare dhe Komisioni Europian për progresin e Shqipërisë në reforma dhe në procesin e negociatave.
Por sipas metodologjisë së Komisionit Europian, mbyllja e kapitujve nuk nënkupton përfundimin e procesit në këto fusha. Ajo nënkupton vetëm se BE vlerëson që standardet e kërkuara janë përmbushur në këtë moment të negociatave.
Kapitujt mbeten nën monitorim deri në anëtarësimin e plotë, çka do të thotë se përparimi duhet të vazhdojë edhe pas këtij hapi formal.
Rreziku i rihapjes dhe mesazhi pas ceremonisë në Bruksel
Sipas rregullave të procesit, nëse nuk ka progres të mëtejshëm, në skenarin më të keq për Shqipërinë këta kapituj mund të rihapen.
Në Bruksel, kryeministri Edi Rama dhe delegacioni shqiptar do të ulen përballë komisioneres Marta Kos dhe përfaqësuesve të presidencës irlandeze të BE-së. Më pas pritet edhe një konferencë e përbashkët për mediat.
Qeveria e sheh konferencën e sotme si një shtyrje të Shqipërisë tre hapa përpara drejt objektivit për anëtarësim të plotë brenda kësaj dekade, por ritmi real i procesit do të matet nga zbatimi i reformave dhe jo vetëm nga deklaratat politike.
Mbyllja e tre kapitujve është një moment me peshë simbolike dhe procedurale për procesin e integrimit, por jo një garanci se rruga është sheshuar.
Pikërisht sepse kapitujt mbeten nën monitorim, prova për Shqipërinë nis pas ceremonisë në Bruksel: nëse reformat do të japin rezultat, apo nëse entuziazmi zyrtar do të mbetet thjesht në nivel mesazhesh politike.