Një deklaratë e Donald Trump për vendosjen e një tarife 20% mbi të gjitha ngarkesat që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit ka nxitur reagime të menjëhershme ndërkombëtare. Presidenti i Brazilit, Luiz Inácio Lula da Silva, e quajti qasjen të papranueshme, ndërsa nga Teherani erdhi një reagim që, sipas versionit publik të bërë deri tani, e trajton çështjen si debat mbi kontrollin dhe koston e sigurisë në një nga korridoret më të ndjeshme detare në botë.
Çfarë njoftoi Trump për Hormuzin
Sipas njoftimit të publikuar prej Trump në platformën Truth Social, SHBA do të vendoste një tarifë 20% për të gjitha ngarkesat që transportohen përmes Ngushticës së Hormuzit.
Më herët gjatë ditës, ai tha gjithashtu se administrata e tij do të rivendoste bllokadën e porteve iraniane në këtë zonë strategjike detare.
Sipas pretendimit të Trump, të ardhurat nga kjo tarifë do të përdoreshin për financimin e masave që, sipas tij, do të garantonin sigurinë dhe mbanin të hapur një nga rrugët më të rëndësishme të transportit detar global.
Lula: SHBA nuk mund të kthehet në “pirat”
Presidenti brazilian Luiz Inácio Lula da Silva reagoi publikisht ndaj planit të shpallur nga Trump, duke e kritikuar në terma të drejtpërdrejtë.
Në një aktivitet në shtetin brazilian të São Paulos, Lula tha se një vend si Shtetet e Bashkuara, që sipas tij ka luftuar për një kohë të gjatë kundër piraterisë, nuk mund të sillet tani si “pirat”.
Reagimi i tij e vendos theksin te legjitimiteti i një mase të tillë dhe te mënyra si një fuqi e madhe mund të justifikojë tarifimin e kalimit në një korridor ndërkombëtar me peshë të lartë gjeopolitike dhe tregtare.
Edhe Irani hyn në debat
Pas deklaratës së Trump, reagoi edhe ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi.
Në një postim në X, ai tha se siguria e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit ka një kosto dhe se kushdo që garanton kalimin e sigurt të anijeve tregtare duhet të kompensohet për këtë shërbim.
Në të njëjtin reagim, Araghchi shtoi se Irani ka qenë “rojtari” i ngushticës dhe do të mbetet i tillë, por e konsideroi nivelin 20% si të tepruar, duke thënë se pala iraniane do të ishte “e drejtë”.
Një korridor detar me peshë globale
Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga pikat më të ndjeshme për tregtinë dhe energjinë në nivel botëror, ndaj çdo deklaratë për tarifa, bllokada apo kontroll të kalimit prodhon menjëherë tension politik.
Deri tani, ajo që dihet bazohet te deklaratat publike të aktorëve të përfshirë. Nuk ka në material detaje të tjera për zbatimin praktik të masës së paralajmëruar, afatet apo pasojat konkrete mbi trafikun tregtar.
Për momentin, debati është hapur në nivel deklarativ, por pesha e Ngushticës së Hormuzit e bën çdo kërcënim për tarifa ose kufizime një çështje me pasoja përtej rajonit.
Nëse njoftimi i Trump do të mbetet presion politik apo do të pasohet nga hapa konkretë, kjo mbetet për t’u parë.