Kina po e artikulon gjithnjë e më hapur ambicien për të mos mbetur thjesht një lojtare e madhe në inteligjencën artificiale, por për të ndikuar edhe rregullat globale të saj. Në Shangai, presidenti Xi Jinping e paraqiti Pekinin si alternativë ndaj modelit amerikan, në një moment kur përplasja teknologjike mes dy fuqive po thellohet.
Pekini kërkon rol drejtues në rendin e ri të IA-së
Gjatë hapjes së Konferencës Botërore të Inteligjencës Artificiale në Shangai, Xi Jinping deklaroi se Kina synon të luajë një rol udhëheqës në krijimin e një rendi të ri global për inteligjencën artificiale.
Sipas versionit të paraqitur nga udhëheqësi kinez, vendet duhet të shfrytëzojnë mundësitë që ofrojnë teknologjitë me burim të hapur, ndërsa Pekini u zotua të ndihmojë vendet në zhvillim për ndërtimin e kapaciteteve të tyre teknologjike.
Mesazh për bashkëpunim, por edhe për ndikim
Xi paralajmëroi se qasja e pabarabartë në teknologjitë e reja mund të prodhojë, sipas tij, “padrejtësi të reja historike”. Ai kërkoi bashkëpunim ndërkombëtar për hartimin e rregullave që do të drejtojnë zhvillimin e inteligjencës artificiale.
Në të njëjtën linjë, ai e krahasoi rëndësinë e IA-së me shpikje që kanë ndryshuar epoka të tëra, si motori me avull dhe energjia elektrike. Sipas deklarimeve të tij, Kina është e gatshme të ndajë njohuri dhe teknologji me vendet në zhvillim, por edhe të kërkojë peshë më të madhe në vendosjen e standardeve ndërkombëtare.
Rivaliteti me SHBA-në po zhvendoset te modelet dhe rregullat
Deklaratat vijnë në një kohë kur konkurrenca mes Kinës dhe Shteteve të Bashkuara për kontrollin e industrisë së inteligjencës artificiale po intensifikohet. Pekini ka promovuar modelet me burim të hapur si mënyrë për të zgjeruar aksesin global, ndërsa Uashingtoni ka vendosur theksin te siguria, mbrojtja e të dhënave dhe kontrolli i zinxhirëve të furnizimit.
Në konferencën në Shangai u prezantuan edhe modele të reja kineze të inteligjencës artificiale, në përpjekje për të konkurruar me platformat më të avancuara amerikane. Kjo tregon se përballja nuk po zhvillohet vetëm në laboratorë dhe tregje, por edhe në mënyrën se si secila fuqi kërkon të legjitimojë modelin e vet.
Siguria e IA-së dhe prapaskena e bisedimeve të ardhshme
Xi theksoi gjithashtu se sistemet e reja të inteligjencës artificiale duhet të mbeten nën kontrollin njerëzor. Sipas tij, nevojiten mekanizma paralajmërimi të hershëm dhe reagimi ndaj emergjencave, për të shmangur situata ku teknologjitë autonome dalin nga mbikëqyrja njerëzore.
Presidenti kinez vlerësoi edhe krijimin e Organizatës Botërore të Bashkëpunimit për Inteligjencën Artificiale, që sipas tij përfaqëson një hap të rëndësishëm për përfshirjen e vendeve në zhvillim në qeverisjen globale të IA-së.
Konferenca zhvillohet në prag të bisedimeve të ardhshme mes SHBA-së dhe Kinës për inteligjencën artificiale. Deri tani, të dyja palët kanë paraqitur qasje të ndryshme: SHBA-të mbrojnë inovacionin me rregullim më të kufizuar, ndërsa Kina po shtyn përpara modelin e aksesit më të gjerë dhe burimit të hapur.
Në thelb, mesazhi nga Shangai është i qartë: Pekini nuk po synon vetëm të ecë përpara në garën e teknologjisë, por të ndikojë edhe mënyrën se si bota do ta rregullojë dhe përdorë inteligjencën artificiale.
Nëse kjo do të përkthehet në udhëheqje reale globale apo në një tjetër front të rivalitetit me SHBA-në, mbetet të shihet në raundet e ardhshme politike dhe teknologjike.