Një deklaratë e ministres serbe Snezhana Paunovic ka shkaktuar reagime të forta në Bruksel, Prishtinë dhe Beograd. Sipas raportuesit për Kosovën në Parlamentin Europian, Riho Terras, ky qëndrim nuk është thjesht një skandal verbal, por një goditje e drejtpërdrejtë ndaj besimit te dialogu që BE-ja ndërmjetëson mes Kosovës dhe Serbisë.
Reagimi nga Parlamenti Europian
Riho Terras, raportues për Kosovën në Parlamentin Europian, e dënoi ashpër deklaratën e ministres serbe, duke e cilësuar atë të turpshme dhe të dëmshme për përpjekjet që, sipas BE-së, synojnë një marrëveshje finale mes Kosovës dhe Serbisë.
Sipas reagimit të tij publik, deklarata “e shkatërron seriozisht besimin” te dialogu i ndërmjetësuar nga blloku europian. Terras citoi edhe frazën që i atribuohet ministres, sipas së cilës ajo është shprehur se, në vend të Sllobodan Millosheviçit në vitin 1998, do ta kishte spastruar etnikisht Kosovën.
Pasojat politike dhe ligjore që po ndiqen
Përtej reagimeve politike, Paunovic është shpallur non grata në Kosovë dhe, sipas zhvillimeve të raportuara, përballet edhe me një padi për nxitje të përçarjes në Kosovë.
Në të njëjtën kohë, në Serbi është dorëzuar edhe një kërkesë për shkarkimin e saj. Kjo tregon se çështja nuk po mbetet vetëm në nivel deklarativ, edhe pse mbetet e paqartë nëse institucionet përkatëse do të ndërmarrin hapa konkretë apo gjithçka do të mbyllet me reagime formale.
Kërkesa e Prishtinës për hetim dhe aktakuzë
Ministrja në detyrë e Drejtësisë në Kosovë, Donika Gërvalla, njoftoi se i ka kërkuar kryeprokurorit të Shtetit që të ndërmarrë, sipas saj, të gjitha veprimet hetimore dhe të procedojë më tej me aktakuzë dhe kërkesë për dënim në gjykatën kompetente.
Ky është versioni zyrtar i qeverisë së Kosovës për hapat që synohen pas deklaratës së ministres serbe. Deri tani, nuk ka informacion publik nëse prokuroria ka bërë të ditur ndonjë vendim konkret mbi këtë kërkesë.
Edhe në Beograd, kërkesë për shkarkim
Deputeti shqiptar në Kuvendin e Serbisë, Shaip Kamberi, bëri të ditur se 53 deputetë opozitarë i kanë dorëzuar kryeministrit serb Gjuro Macut një kërkesë për shkarkimin e Paunovic.
Sipas njoftimit të Kamberit, kryeministrit i është kërkuar që pa vonesë t’i propozojë Kuvendit të Serbisë largimin e ministres. Megjithatë, ende nuk është e qartë nëse ekzekutivi serb do të lëvizë realisht në këtë drejtim.
Vëzhguesit flasin për një model më të gjerë
Sipas vëzhguesve nga Kosova dhe Serbia, kjo deklaratë nuk duhet parë si incident i izoluar, por si pjesë e një modeli politik të Beogradit ndaj Kosovës.
Në këtë lexim, komunitetit ndërkombëtar i kërkohet të mos mjaftohet vetëm me deklarata reagimi, por të shqyrtojë edhe masa konkrete ndaj Serbisë. Deri tani, mbetet për t’u parë nëse reagimet e forta do të përkthehen në pasoja politike reale.
Rasti ka shtuar edhe më shumë pikëpyetjet mbi seriozitetin e dialogut Kosovë-Serbi, në një kohë kur BE-ja vazhdon ta paraqesë procesin si rrugë drejt normalizimit.
Për momentin, reagimet janë të forta, por prova reale do të jetë nëse institucionet në Prishtinë, Beograd dhe Bruksel do të kalojnë nga deklaratat te veprimet.