Pas deklaratës së ministrit të Jashtëm serb për një marrëveshje në parim mbi hapjen e zyrave konsullore në Shkodër dhe Bujanoc, Tirana zyrtare ka zgjedhur të tërhiqet nga çdo lexim i mbyllur të çështjes. Ferit Hoxha tha se ende nuk ka dakordësi të plotë dhe se vendimmarrja mbetet e kushtëzuar nga marrëveshja për të gjitha detajet mes dy vendeve.
Tirana zyrtare korrigjon pritshmëritë
Reagimi i ministrit për Evropën dhe Punët e Jashtme erdhi pasi homologu serb, Marko Gjuriç, foli për një marrëveshje në parim mes Shqipërisë dhe Serbisë. Versioni i Tiranës është më i rezervuar: sipas Hoxhës, hapat konkretë do të ndërmerren vetëm nëse palët bien dakord për çdo aspekt të procesit.
Kjo do të thotë se, ndryshe nga entuziazmi i krijuar nga deklarata e Beogradit, qeveria shqiptare nuk po e paraqet çështjen si të mbyllur. Për momentin, kemi një synim politik të shpallur, por jo një dakordësi finale.
Çfarë kërkon Shqipëria dhe çfarë kërkon Serbia
Sipas qëndrimit publik të Hoxhës, Shqipëria kërkon hapjen e një Konsullate të Përgjithshme në Luginën e Preshevës. Nga ana tjetër, Serbia ka kërkuar hapjen e një Konsullate të Përgjithshme në Shkodër.
Kjo formulë po paraqitet nga diplomacia shqiptare nën logjikën e reciprocitetit. Megjithatë, vetë ministri nënvizon se reciprociteti nuk do të thotë domosdoshmërisht barazi në përmbajtje, objektiva apo interesa, por një kornizë mirëkuptimi mes shteteve.
Presheva në qendër të interesit të deklaruar
Qeveria shqiptare këmbëngul se interesi kryesor i saj është krijimi i një pranie të përhershme konsullore në Luginën e Preshevës. Sipas Hoxhës, kjo shihet si një hap i vonuar në një zonë ku jeton një komunitet i rëndësishëm shqiptar.
Në argumentimin zyrtar, një përfaqësi e tillë do të sillte më shumë afërsi me qytetarët shqiptarë atje, mbështetje më të drejtpërdrejtë dhe një mekanizëm më të fortë për mbrojtjen e interesave të tyre legjitime.
Debat publik dhe mesazhi politik i ministrit
Deklarata e ministrit serb ka nxitur debat, sidomos për faktin se hapja e një konsullate serbe në Shkodër është lexuar me dyshim në opinionin publik. Në reagimin e tij, Hoxha e ka konsideruar të pakuptueshme që një pjesë e diskutimit po fokusohet te interesat e palës tjetër dhe jo te përfitimi që, sipas qeverisë, do të sillte një konsullatë shqiptare në Luginën e Preshevës.
Ministri e paraqiti këtë linjë si pjesë të një politike të jashtme të mbështetur te interesi kombëtar, normat ndërkombëtare dhe orientimi evropian. Por përtej formulimeve diplomatike, çështja mbetet e hapur: ende nuk ka marrëveshje të plotë dhe gjithçka varet nga negociimi i detajeve mes Tiranës dhe Beogradit.
Për momentin, elementi më i qartë në këtë histori nuk është hapja e ndonjë konsullate, por dallimi mes asaj që u tha nga pala serbe dhe asaj që po pranon publikisht qeveria shqiptare.
Nëse do të ketë marrëveshje reale, ajo do të duhet të kalojë përmes një dakordësie të plotë politike dhe diplomatike, jo thjesht përmes deklaratave që prodhojnë debat para se të ketë vendim.