Një sinjal afrimi mes LDK-së dhe Lëvizjes Vetëvendosje po lexohet në Prishtinë si përpjekje për të shmangur një tjetër bllokim institucional. Por pas deklaratave politike, pengesa kryesore mbetet po ajo: përçarja brenda LDK-së dhe mungesa e garancive se votat do të mjaftojnë kur çështja të shkojë në Kuvend.
LDK pranon parimisht bashkëpunimin, por me kushte të qarta
Nënkryetari i LDK-së, Lufti Haziri, ka deklaruar për Radion Evropa e Lirë se partia është pajtuar në parim të marrë pjesë në një proces bashkëpunimi me LVV-në për ndërtimin e institucioneve të reja.
Sipas tij, LDK e sheh një marrëveshje të mundshme vetëm mbi disa kushte: dakordësi për të gjitha institucionet njëherësh, nga Kuvendi te Qeveria dhe Presidenca, si edhe marrëveshje për agjendën shtetërore, politikat sektoriale, programin qeverisës dhe ndarjen e përgjegjësive.
Haziri pretendon se, nëse ka vullnet politik nga LVV-ja dhe nëse këto parime pranohen, LDK mund t’i mbyllë shpejt çështjet parimore. Megjithatë, kjo mbetet ende në nivel negociatash dhe jo marrëveshjeje konkrete.
Përplasjet në LDK e bëjnë të brishtë çdo formulë
Edhe pse Lumir Abdixhiku mbajti drejtimin e partisë, votimi i fundit në LDK nxori në sipërfaqe një ndarje të fortë të brendshme. Për vazhdimin e mandatit të tij votuan 170 delegatë, 152 ishin kundër dhe 5 abstenuan.
Ky raport force tregon se partia hyn në negociata pa një unitet të qartë politik. Pikërisht këtu lind dyshimi kryesor: nëse një marrëveshje arrihet në tryezë, a do të përkthehet ajo në 18 vota të sigurta të LDK-së në Kuvend?
Pezullimi i bisedimeve më 15 korrik, pas kërkesave për shkarkimin e Abdixhikut, e kishte bërë të qartë se konflikti i brendshëm nuk është episod kalimtar, por faktor real që mund të minojë çdo dakordësi me partinë fituese.
Afati i 6 gushtit shton presionin, por jo qartësinë
Kosova ka më pak se një javë deri te seanca konstituive e 6 gushtit, çka e rrit presionin mbi partitë për të dhënë një dalje politike. Me konstituimin e Kuvendit nisin edhe afatet për formimin e Qeverisë dhe për zgjedhjen e presidentit.
Ushtruesja e detyrës së presidentit, Albulena Haxhiu, e ka cilësuar pozitiv sinjalin për rifillimin e bisedimeve, duke kërkuar vazhdim të takimeve mes partive parlamentare. Por ky është vetëm versioni zyrtar i optimizmit institucional; në terren politik, marrëveshja ende nuk shihet afër.
Problemi nuk qëndron vetëm te vullneti për t’u ulur në tryezë, por te aftësia për ta kthyer një dakordësi politike në shumicë funksionale për të gjitha hallkat e institucioneve.
Analistët: marrëveshja mund të mos mjaftojë as nëse arrihet
Njohës të zhvillimeve politike në Kosovë mbeten skeptikë. Analisti Rrahman Paçarizi vlerëson se deklaratat e LDK-së nuk e qartësojnë situatën, por më shumë shërbejnë për të mos u perceptuar si palë bllokuese në krizën institucionale.
Sipas tij, nyja më e fortë mbetet zgjedhja e presidentit, ku në dy rundet e para kërkohen 80 vota. Në letër, me 53 deputetët e LVV-së, mbështetjen e mundshme të disa deputetëve nga komunitetet joshumicë dhe 18 votat e LDK-së, ky numër mund të afrohet. Por problemi real është nëse LDK do t’i ketë të gjitha votat e saj në një vijë.
Edhe analisti Artan Muhaxhiri vë në dyshim një mbështetje të plotë të deputetëve të LDK-së për një marrëveshje me LVV-në. Sipas tij, klima aktuale politike e bën shumë të vështirë arritjen e 80 votave, duke e mbajtur të hapur skenarin e zgjedhjeve të reja.
Nëse partitë nuk gjejnë ujdi për presidentin, vendi rrezikon të hyjë sërish në cikël zgjedhor. Kjo e kthen debatin nga retorika e bashkëpunimit te pyetja thelbësore: a ka realisht shumicë për institucione, apo vetëm për deklarata që shtyjnë krizën me disa ditë më shumë?