Tregjet e energjisë reaguan menjëherë pas sinjaleve nga Uashingtoni për frenim të përshkallëzimit me Iranin. Çmimet e naftës shënuan rënie të fortë, por lëvizja duket më shumë si bast i tregjeve mbi një zbutje të krizës sesa si provë se situata në terren është stabilizuar.
Rënie e menjëhershme në bursat e naftës
Nafta e papërpunuar Brent, standardi ndërkombëtar, ra me rreth 5.6% dhe zbriti në afërsisht 83 dollarë për fuçi. Edhe nafta amerikane humbi rreth 5.5%, duke lëvizur pranë 80 dollarëve për fuçi.
Rënia erdhi pasi Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi ndalimin e sulmeve ajrore ndaj Iranit dhe sinjalizoi se negociatat për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit po ecin përpara.
Tregjet po lexojnë një mundësi diplomatike
Reagimi i bursave tregon se investitorët po llogarisin një mundësi për ulje tensionesh mes SHBA-së dhe Iranit. Megjithatë, kjo mbetet një pritshmëri e tregjeve dhe jo një garanci se kriza është tejkaluar.
Pikërisht rreziku i ndërprerjes së furnizimeve energjetike kishte shtyrë më herët çmimet lart, në një moment kur pasiguria në rajon po shtohej me shpejtësi.
Hormuzi mbetet nyja kritike
Ngushtica e Hormuzit konsiderohet një nga korridoret më të rëndësishme të transportit të energjisë në botë. Para nisjes së konfliktit, rreth 20 milionë fuçi naftë kalonin çdo ditë nëpër këtë zonë.
Tensionet ushtarake kanë kufizuar trafikun detar dhe kanë shtuar paqëndrueshmërinë në tregjet globale, duke e bërë çdo sinjal politik të ndikojë menjëherë te çmimet.
Paqartësi nga Teherani dhe rrezik në det
Edhe pse nga Uashingtoni ka sinjale për ndalim të planeve për sulme të reja, nga Teherani nuk ka ende një qëndrim të qartë për ndryshim kursi sa i takon Ngushticës së Hormuzit.
Sipas versionit zyrtar iranian, një mirëkuptim me Omanin për një rrugë alternative detare nuk nënkupton automatikisht rihapjen e ngushticës. Ndërkohë, disa anije janë përballur me kërcënime gjatë kalimit në zonë dhe janë raportuar ndërhyrje të Gardës Revolucionare të Iranit ndaj mjeteve detare.
Rrugë alternative, por jo zgjidhje e sigurt
Arabia Saudite ka shtuar përdorimin e korridoreve alternative për transportin e naftës përmes Ngushticës Bab al-Mandeb. Por edhe kjo rrugë mbetet e ekspozuar ndaj rrezikut.
Zona vazhdon të shihet si e pasigurt për shkak të sulmeve të rebelëve Huthi në Jemen, të mbështetur nga Irani, çka tregon se presioni mbi furnizimin global me energji nuk është zhdukur.
Fokusi i tregjeve tani mbetet te negociatat mes Uashingtonit dhe Teheranit dhe te mundësia e një marrëveshjeje që do të rikthente qarkullimin normal të energjisë në rajon.
Për momentin, rënia e çmimeve reflekton më shumë shpresën për de-përshkallëzim sesa një zgjidhje të konsoliduar në terren.