Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se bisedimet e reja me Iranin do të nisin të hënën pasdite, pas vendimit të tij për të mos ndërmarrë një sulm ushtarak ndaj Teheranit. Por versioni i shpallur nga Uashingtoni nuk është konfirmuar nga pala iraniane, e cila ka kundërshtuar publikisht disa prej pretendimeve të bëra nga Trump.
Trump shpall nisjen e negociatave
Trump u tha gazetarëve në bordin e “Air Force One” se palët po hyjnë në një proces negociues për një marrëveshje dhe se takimet, sipas tij, do të nisin të hënën pasdite.
Ai e paraqiti tërheqjen nga sulmi si një hap për t’i lënë hapësirë diplomacisë, ndërsa njëkohësisht la të kuptohet se opsioni ushtarak mbetet mbi tryezë nëse negociatat dështojnë.
Teherani nuk e konfirmon versionin amerikan
Deri tani, Teherani nuk ka konfirmuar nisjen e këtyre bisedimeve në formën e shpallur nga Trump. Për më tepër, agjencia gjysmëzyrtare iraniane “Mehr” e ka quajtur të pavërtetë pretendimin se Irani i kishte kërkuar SHBA-së të ndalte veprimet ushtarake.
Kjo krijon një hendek të qartë mes deklaratave publike të Uashingtonit dhe qëndrimit që po artikulohet nga pala iraniane, duke lënë ende të paqartë nëse bëhet fjalë për negociata të dakordësuara apo për një sinjal politik të njëanshëm.
Roli i vendeve të Gjirit dhe presioni për të shmangur përshkallëzimin
Sipas Trump, disa vende të Lindjes së Mesme, mes tyre Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katari, i kanë kërkuar të mos godasë Iranin, me argumentin se ekziston ende mundësia për një marrëveshje.
Në të njëjtën kohë, ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi ka deklaruar se negociatat me Omanin për një marrëveshje mbi Ngushticën e Hormuzit po përparojnë, çka tregon se në sfond po zhvillohen kanale të tjera diplomatike me peshë rajonale.
Tregjet reagojnë menjëherë, por paqartësitë mbeten
Njoftimi për rikthimin e mundshëm të negociatave pati efekt të menjëhershëm në tregjet ndërkombëtare, ku çmimet e naftës ranë në bursat aziatike. Investitorët e lexuan sinjalin si një mundësi për ulje të tensioneve mes SHBA-së dhe Iranit.
Ngushtica e Hormuzit mbetet një pikë kyçe për tregtinë globale të energjisë, pasi rreth 20% e naftës bruto dhe gazit natyror të lëngshëm në botë kalon përmes saj. Megjithatë, ende nuk dihet se ku do të mbahen bisedimet dhe kush do të përfaqësojë palët.
Trump nuk ka dhënë një afat për arritjen e një marrëveshjeje, por ka theksuar se SHBA-ja, sipas versionit të tij, mbetet e gatshme të veprojë ushtarakisht nëse diplomacia dështon.
Përballë kësaj gjuhe të dyfishtë, me oferta për negociata nga njëra anë dhe kërcënime të hapura nga ana tjetër, mbetet për t’u parë nëse të hënën do të ketë realisht një tryezë bisedimesh apo vetëm një tjetër përplasje narrativesh mes Uashingtonit dhe Teheranit.