Më shumë se 70 mijë aplikime për viza britanike nga shtetas shqiptarë janë refuzuar në periudhën 2018–2025, sipas një studimi të prezantuar nga ambasada shqiptare në Londër. Të dhënat e cituara e rendisin Shqipërinë me normën më të ulët të miratimit të vizave në krahasim me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, duke ngritur pikëpyetje jo vetëm për politikën britanike të vizave, por edhe për mënyrën si institucionet shqiptare e kanë lexuar dhe trajtuar këtë problem prej vitesh.
Shqipëria del e fundit në rajon për miratimin e vizave
Sipas studimit, të bazuar në të dhëna të Home Office dhe të udhëhequr nga ambasadori i Shqipërisë në Londër, Uran Ferizi, norma e miratimit për aplikantët shqiptarë ka mbetur dukshëm nën mesataren rajonale gjatë viteve 2018–2025.
Shifrat e paraqitura tregojnë se Serbia ka pasur 94.7% miratim vizash, Mali i Zi 92.9%, Bosnje-Hercegovina 93.0%, Maqedonia e Veriut 91.5%, Kosova 74.4%, ndërsa Shqipëria renditet e fundit me 65.5%. Diferenca është e fortë dhe e bën rastin shqiptar një përjashtim negativ në rajon.
Mbi 70 mijë refuzime dhe kosto e lartë për aplikantët
Studimi thotë se më shumë se 70 mijë aplikime për viza nga shtetas shqiptarë janë refuzuar në këto shtatë vite. Kjo tablo sugjeron një filtër shumë më të ashpër ndaj aplikantëve nga Shqipëria, krahasuar me fqinjët e saj.
Në të njëjtin dokument argumentohet se qasja e kufizuar në rrugët e ligjshme dhe kostot më të larta të aplikimit mund të kenë ndikuar në krijimin e një mjedisi ku një pjesë e migrantëve potencialë iu drejtuan rrugëve të parregullta. Ky është interpretim i studimit dhe jo provë për një lidhje të drejtpërdrejtë shkak-pasojë.
Kulmi i vitit 2022 dhe rënia e mëvonshme
Dokumenti përfshin edhe lëvizjet e emigracionit të paligjshëm drejt Britanisë. Sipas tij, rritja e migrimit të shqiptarëve në vitin 2022 ka qenë reale, por e përkohshme.
Mbërritjet me varka të vogla dhe kërkesat për azil u rritën ndjeshëm gjatë atij viti, por më pas ranë shpejt. Deri në vitin 2025, sipas të njëjtit studim, kërkesat për azil nga shtetas shqiptarë ishin rikthyer pranë niveleve të para pandemisë dhe Shqipëria nuk renditej më mes kombësive kryesore që kalonin Kanalin Anglez.
Ambasadori sulmon etiketimin politik në Britani
Në komente të dhëna për gazetën britanike The Guardian, ambasadori Uran Ferizi e ka cilësuar debatin politik dhe mediatik ndaj shqiptarëve si të mbushur me kritika “të pabazuara” dhe “histerike”, duke iu referuar veçanërisht reagimeve të një pjese të politikës së djathtë në Britani.
Ai ka kërkuar që të ndalet etiketimi i shqiptarëve dhe ka argumentuar se politika britanike e vizave në atë periudhë, me një normë më të ulët miratimi për Shqipërinë se për vendet e tjera të Ballkanit, mund të ketë shtyrë disa persona vulnerabël drejt trafikantëve. Ferizi ka shtuar gjithashtu se një pjesë e debatit publik në Britani ka vijuar ta mbajë çështjen të ndezur edhe pasi treguesit, sipas versionit të tij, kishin ndryshuar.
Shifrat e publikuara nxjerrin në pah një realitet të pakëndshëm: shqiptarët janë përballur me nivelin më të lartë të refuzimit për viza britanike në rajon, ndërsa pasojat sociale dhe migratore të kësaj politike vijojnë të interpretohen ndryshe nga palët.
Përtej përplasjes politike në Londër, të dhënat hapin edhe një pyetje për institucionet shqiptare: çfarë është bërë realisht në këto vite për të ulur refuzimet dhe për të mbrojtur aplikantët e rregullt nga një regjim vizash që, sipas shifrave, i ka penalizuar më shumë se të tjerët?