Europa po përballet me një paralajmërim të fortë nga kërkimi shkencor: edhe në variantin më optimist për frenimin e ngrohjes globale, zjarret pyjore pritet të përfshijnë ndjeshëm më shumë territor se sot. Shifrat tregojnë se problemi nuk kufizohet më te vendet tradicionalisht të ekspozuara në jug, por po zgjerohet në gjithë kontinentin.
Studimi: rritje e ndjeshme e sipërfaqes së djegur
Sipas studimit të fundit, deri në fund të këtij shekulli zjarret pyjore mund të prekin 39% më shumë territor në Europë, edhe nëse ngrohja e planetit frenohet në skenarin më të favorshëm.
Në skenarin më të keq të modeluar nga studiuesit, ku ngrohja globale arrin 3.6°C mbi nivelet paraindustriale, sipërfaqja e djegur në kontinent pothuajse do të trefishohej.
I nxehti ekstrem po zgjeron hartën e rrezikut
Studimi lidh përhapjen e zjarreve me kombinimin e temperaturave ekstreme, thatësirës dhe erërave, kushte që e kthejnë edhe një vatër të vogël në zjarr të pakontrollueshëm.
Sipas kërkuesve, këto episode pritet të prekin një zonë edhe më të gjerë të Europës, duke e bërë krizën e zjarreve jo thjesht sezonale, por gjithnjë e më strukturore.
Menaxhimi ndihmon, por nuk e zgjidh i vetëm problemin
Sipas gjetjeve të studimit, përmirësimi i menaxhimit të zjarreve mund ta ulë këtë rritje me më shumë se 70%, por jo ta zhdukë plotësisht.
Autori kryesor i studimit, Maik Billing nga Instituti i Potsdamit për Kërkimin e Ndikimit Klimatik, vlerëson se investimet në menaxhimin e zjarreve kanë efekt vetëm deri në një pikë, ndërsa një rrugë me emetime të larta do të sillte sërish rritje të mëdha të sipërfaqes së djegur.
Mesazhi i studimit është i drejtpërdrejtë: menaxhimi i zjarreve nuk mund të zëvendësojë masat për frenimin e ndryshimeve klimatike.
Një sezon që po shkon drejt rekordeve negative
Paralajmërimi vjen ndërsa zjarret kanë goditur një varg vendesh europiane, nga Franca, Spanja, Italia, Kroacia dhe Greqia, deri te Britania e Madhe, Belgjika dhe Gjermania.
Sipas të dhënave të publikuara nga Shërbimi Evropian i Informacionit për Zjarret në Pyje, sezoni aktual në BE pritet të jetë i treti më i keq i regjistruar, pas viteve 2025 dhe 2022.
Deri tani janë djegur më shumë se 600 mijë hektarë, ndërsa Belgjika, Franca dhe Sllovakia kanë thyer rekordet për këtë periudhë të vitit.
Kur shifrat flasin për rritje edhe në skenarin më optimist, problemi nuk mund të trajtohet si një emergjencë e përkohshme vere.
Të dhënat sugjerojnë se pa ulje të emetimeve dhe pa politika më serioze parandaluese, Europa po hyn në një cikël zjarresh më të shpeshta, më të gjera dhe më të kushtueshme.