Oqeanet e botës kanë hyrë në një tjetër rekord alarmues. Sipas të dhënave të programit europian Copernicus, temperatura mesatare globale e sipërfaqes së deteve dhe oqeaneve ka arritur në 21.1 gradë Celsius, niveli më i lartë i regjistruar që nga viti 1979.
Rekordi u regjistrua në një periudhë të pazakontë
Sipas Copernicus, rekordi është shënuar më 22 gusht, në një moment të vitit kur zakonisht temperaturat e oqeaneve nuk arrijnë kulmin. Në kushte normale, vlerat më të larta mesatare regjistrohen në mars dhe prill, pas verës në hemisferën jugore.
Kjo e bën sinjalin edhe më shqetësues, pasi tregon se ngrohja e sipërfaqes detare po shfaqet përtej ritmit sezonal që njihej deri tani.
Rekordi i kaluar u thye me një diferencë minimale
Rekordi i mëparshëm ishte 21.09 gradë Celsius dhe ishte regjistruar në mars 2024. Tani, mesatarja globale është ngjitur në 21.1 gradë, duke vendosur një maksimum të ri në serinë e matjeve moderne.
Edhe pse diferenca numerike duket e vogël, në shkallë globale ajo lexohet si një tregues domethënës i trendit të vazhdueshëm të ngrohjes.
Shkencëtarët e lidhin rritjen me ngrohjen globale dhe El Niño
Sipas klimatologut Stefan Rahmstorf nga Instituti i Potsdamit për Kërkimin e Ndikimeve Klimatike, rekordi i ri lidhet kryesisht me ngrohjen globale të nxitur nga emetimet e gazeve serrë, veçanërisht nga djegia e naftës, gazit natyror dhe qymyrit.
Një tjetër faktor që, sipas ekspertëve, po e shtyn temperaturën lart është fenomeni El Niño në Oqeanin Paqësor. Sipas Samantha Burgess, drejtuese strategjike për klimën në Copernicus, ky fenomen po i shton më tej temperaturat, sidomos në zonat tropikale.
Pasojat shtrihen nga koralet te moti ekstrem
Ngrohja e vazhdueshme e oqeaneve po rrit presionin mbi ekosistemet detare dhe komunitetet bregdetare. Ndër pasojat më të rënda përmendet dëmtimi dhe shkatërrimi i shkëmbinjve koralorë në mbarë botën, një nga sinjalet më të dukshme të krizës klimatike.
Sipas Copernicus, temperaturat më të larta të detit shtojnë edhe rrezikun për fenomene ekstreme të motit. Oqeanet më të ngrohta çlirojnë më shumë nxehtësi dhe lagështi në atmosferë, duke krijuar kushte për reshje më intensive dhe stuhi më të fuqishme.
Dobësohet edhe një mbrojtje natyrore ndaj krizës klimatike
Një oqean më i ngrohtë mund të thithë më pak dioksid karboni nga atmosfera. Kjo do të thotë se dobësohet një nga mekanizmat natyrorë më të rëndësishëm që ndihmon në frenimin e ndryshimeve klimatike.
Në praktikë, sinjali është i dyfishtë: jo vetëm që ujërat po nxehen, por po humbet gradualisht edhe një pjesë e aftësisë së planetit për të zbutur vetë krizën që po përshkallëzohet.
Rekordi i ri i regjistruar nga Copernicus e shton presionin mbi paralajmërimet e shkencëtarëve për ritmin e ngrohjes globale.
Kur temperaturat e oqeaneve thyejnë kufij të rinj jashtë logjikës së zakonshme sezonale, alarmi nuk mbetet më vetëm statistikë klimatike, por prek drejtpërdrejt ekosistemet, motin dhe zonat bregdetare në mbarë botën.