Europa po përballet me një valë të fortë të nxehti që po godet veçanërisht qendrën dhe lindjen e kontinentit, me pasoja që shkojnë përtej termometrit: zjarre, thatësirë, presion mbi energjinë dhe kufizime në furnizimin me ujë. Të dhënat e publikuara nga autoritetet dhe institucionet përkatëse tregojnë një situatë që po rëndohet në disa fronte njëherësh.
Temperatura rekord në disa shtete
Në Sllovaki, agjencia hidrometeorologjike njoftoi se në qytetin Dolné Plachtince u regjistruan 42 gradë Celsius, një nga vlerat më të larta të shënuara ndonjëherë në vend.
Edhe Austria raportoi temperatura historike, me 41.2 gradë Celsius. Sipas ekspertëve, kombinimi i vapës ekstreme, thatësirës dhe erërave po rrit ndjeshëm rrezikun për përhapjen e zjarreve.
Kriza e nxehtësisë po prek edhe energjinë
Pasojat nuk po ndihen vetëm në shëndet dhe mjedis. Në Poloni, autoritetet pezulluan përkohësisht funksionimin e dy centraleve me qymyr, Kozienice dhe Połaniec, pasi niveli shumë i ulët i ujit në lumin Vistula kufizoi sistemet e ftohjes.
Sipas të dhënave zyrtare, nga rrjeti polak u hoq përkohësisht rreth 1.3 gigavat kapacitet energjetik. Kryeministri Donald Tusk u bëri thirrje punëdhënësve të sigurojnë ambiente më të freskëta dhe ujë të pijshëm për punonjësit gjatë temperaturave ekstreme.
Gjermania raporton mijëra humbje jete
Në Gjermani, vala e të nxehtit ka nxitur edhe reagim publik. Aktivistë të klimës protestuan para kancelarisë, duke kërkuar masa më të forta ndaj përdorimit të karburanteve fosile.
Ndërkohë, sipas vlerësimeve të reja të Institutit Robert Koch, rreth 11 mijë e 900 persona kanë humbur jetën këtë verë për shkak të temperaturave të larta. Ky bilanc e zhvendos debatin përtej alarmit sezonal dhe ngre pikëpyetje serioze mbi gatishmërinë institucionale për përballimin e episodeve ekstreme.
Zjarre, lumenj në rënie dhe paralajmërime për javët në vijim
Sipas të dhënave të Sistemit Evropian të Informacionit për Zjarret në Pyje, rreth 500 mijë hektarë tokë janë djegur në Bashkimin Evropian që nga fillimi i vitit, kryesisht në Spanjë dhe Francë. Ekspertët thonë se kushtet për përhapjen e zjarreve kanë arritur nivele rekord për këtë periudhë.
Në Çeki, rreziku nga zjarret rezultoi mbi 50% më i lartë se rekordi i mëparshëm, ndërsa në Sllovaki rreth 32% më i lartë. Thatësira e zgjatur ka ulur edhe nivelet e lumenjve kryesorë evropianë: në Hungari po monitorohet me kujdes Danubi, ndërsa në Gjermani niveli i ulët i lumit Rin ka detyruar anijet tregtare të transportojnë më pak mallra.
Sipas meteorologëve, vala e të nxehtit mund të zgjasë edhe në javët e ardhshme dhe një ndryshim i ndjeshëm i motit nuk pritet para mesit të muajit. Të dhënat klimatike tregojnë gjithashtu se 2026 po shkon drejt të qenit një nga vitet më të nxehta të regjistruara ndonjëherë në botë, ndërsa korriku në Europë raportohet si një nga më të nxehtit.
Në Poloni, ekspertët e mjedisit kanë paralajmëruar ironinë e fortë të kësaj krize: centralet që kontribuojnë në ndryshimet klimatike po përballen gjithnjë e më shumë me pasojat e tyre të drejtpërdrejta.
Ekspertët këmbëngulin se ulja e përdorimit të karburanteve fosile dhe investimi në energji të rinovueshme mbeten ndër masat kryesore për të frenuar dëmet dhe për të mbrojtur burimet ujore në një kontinent që po hyn gjithnjë e më shpesh në regjim ekstremesh.