Ngërçi në Bashkinë e Tiranës po thellohet mes interpretimeve politike dhe boshllëqeve në zbatim. Ish-kreu i KQZ-së, Kristaq Kume, e lexon situatën si një rast të qartë të mosrespektimit të shtetit ligjor, ku sipas tij palët kanë vepruar më shumë për interes të momentit sesa për funksionimin normal të kryeqytetit.
Kume: shkelje nga të gjitha palët
Sipas Kumes, rasti i Erion Veliajt nxjerr në pah një përplasje ku ligji nuk është zbatuar siç parashikohet. Ai argumenton se procedurat ishin të përcaktuara qartë, por opozita dhe mazhoranca, në versionin e tij, i përdorën vetëm aq sa u leverdisnin politikisht.
paragraphs nuk janë pjesë e tekstit
Çfarë, sipas tij, nuk vendosi Kushtetuesja
Kume kundërshton interpretimin se Gjykata Kushtetuese e riktheu në detyrë kryebashkiakun e shkarkuar. Sipas shpjegimit të tij, gjykata ka rrëzuar mënyrën se si u ndërpre mandati, duke vënë në dukje se Këshilli Bashkiak nuk e dëgjoi Veliajn në mbledhje dhe se qeveria nuk iu referua nenit 115 të Kushtetutës.
Ai shton se Kushtetuesja nuk është marrë me çështjen e mungesës tre mujore në detyrë, të parashikuar në ligjin për vetëqeverisjen vendore. Në këtë pikë, sipas Kumes, bëhet fjalë për një shkelje të rëndë që institucionet duhej ta trajtonin sërish me procedurë të rregullt.
Një bashki në bllokim funksional
Situata bëhet edhe më e ndërlikuar pasi Bashkia e Tiranës, sipas përshkrimit të dhënë, po drejtohet në kushtet kur Veliaj ka shfuqizuar kompetencat e deleguara te nënkryetarja Anuela Ristani. Kjo e bën edhe më të paqartë se kush mban realisht përgjegjësi ekzekutive për administrimin e institucionit.
Sipas Kumes, edhe nëse procedura do të niste sot nga e para, me mbledhjen e Këshillit Bashkiak, dëgjimin e Veliajt dhe dërgimin e vendimit në Këshillin e Ministrave, procesi do të kërkonte kohë dhe nuk do ta zhbllokonte menjëherë situatën.
Pse vështirë se ka zgjidhje politike të shpejtë
Kume argumenton se edhe në rast shkarkimi, vakanca që krijohet afër zgjedhjeve të ardhshme nuk sjell domosdoshmërisht një proces të ri zgjedhor për ta plotësuar postin. Kjo do të thotë se problemi nuk është vetëm juridik, por edhe praktik: kryeqyteti mbetet pa një zgjidhje të qartë dhe të shpejtë për drejtimin politik e administrativ.
Në këtë lexim, përplasja nuk duket thjesht si debat procedurash, por si pasojë e një mënyre veprimi ku institucionet kanë lënë pas dore rregullat themelore sapo llogaritë politike kanë marrë përparësi.
Gjykata e Lartë si nyja e fundit
Sipas Kumes, zgjidhja e vetme reale mbetet një vendim i Gjykatës së Lartë. Ai thotë se, nëse do të ketë lehtësim të masës së sigurisë në arrest shtëpie, gjykata duhet të sqarojë qartë se kush do të ketë përgjegjësinë për raportin me Veliajn në drejtimin e Bashkisë së Tiranës deri në zgjedhjet e reja vendore.
Kjo e zhvendos peshën e krizës te sistemi i drejtësisë, ndërsa institucionet politike dhe vendore mbeten nën hijen e dyshimeve për mënyrën si e kanë menaxhuar një çështje që prek drejtpërdrejt funksionimin e qytetit më të madh në vend.
Në thelb, debati nuk është vetëm nëse një procedurë u bë gabim, por pse u lejua që kryeqyteti të hynte në një bllokim kaq të thellë institucional.
Për momentin, interpretimet politike vazhdojnë, ndërsa përgjigjja juridike që mund të prodhojë efekt praktik duket se pritet nga Gjykata e Lartë.