Zgjedhjet në Saksoni-Anhalt po ndiqen si një provë me peshë për ekuilibrat politikë në Gjermani. Sipas sondazheve të fundit, AfD pritet të dalë forcë e parë me një diferencë të fortë ndaj CDU-së së kancelarit Friedrich Merz, një sinjal që mund të thellojë krizën e besimit ndaj partive tradicionale.
Sondazhet e nxjerrin AfD-në shumë përpara
Sipas sondazhit të fundit të transmetuesit publik ZDF, Alternativa për Gjermaninë renditet në rreth 41% të votave në këtë land të Gjermanisë lindore. CDU-ja e Friedrich Merz parashikohet shumë më pas, me 23%.
Më tej, Die Linke llogaritet në 11.5%, Social Demokratët në 8.5% dhe të Gjelbrit në 6%. Dy parti të tjera, sipas këtyre projeksioneve, mbeten nën pragun 5% dhe rrezikojnë të mbeten jashtë parlamentit të landit.
Një test direkt për Merz dhe qeverinë federale
Votimi shihet gjerësisht si një test politik për kancelarin Friedrich Merz. Një rezultat i thellë në favor të AfD-së do të shtonte presionin ndaj qeverisë federale, në një kohë kur kritikat për ekonominë dhe për menaxhimin e pakënaqësive publike nuk janë zbehur.
AfD ka përfituar politikisht nga pakënaqësia mbi ekonominë, emigracionin dhe politikat e qeverisë qendrore. Ky është versioni që reflektohet edhe në dinamikën e sondazheve, ku partia ka kaluar CDU-në jo vetëm në këtë land, por edhe në disa matje kombëtare.
Shumica absolute do të hapte një skenar historik
Rreth 1.7 milionë qytetarë kanë të drejtë vote në Saksoni-Anhalt. Qendrat e votimit u hapën në orën 08:00 dhe mbyllen në 18:00, ndërsa exit poll-et pritet të japin panoramën e parë të rezultatit menjëherë pas mbylljes.
Nëse AfD arrin shumicën absolute, ajo do të kishte për herë të parë mundësinë të formonte një qeveri shtetërore. Për politikën gjermane të pasluftës, ky do të ishte një zhvillim me peshë të veçantë, përtej kufijve të këtij landi.
Izolimi politik mbetet pengesa kryesore
Edhe në rast fitoreje bindëse, pushteti nuk është automatik. Partitë kryesore gjermane kanë refuzuar bashkëpunimin me AfD-në, duke ruajtur të ashtuquajturin “Brandmauer”, pra vijën e moskoalicionit me të djathtën ekstreme.
Pesha e këtij izolimi politik mbetet vendimtare, sidomos pasi dega e AfD-së në Saksoni-Anhalt është klasifikuar si “ekstremiste e krahut të djathtë” nga autoriteti gjerman i inteligjencës së brendshme. CDU, që aktualisht qeveris landin, po llogarit mundësinë e një koalicioni me disa parti për të mbajtur pushtetin, pavarësisht hendekut të madh në sondazhe.
Kandidati i AfD-së dhe platforma e tij e ashpër
Figura kryesore e AfD-së në këto zgjedhje është 35-vjeçari Ulrich Siegmund, i cili është bërë i njohur edhe përmes rrjeteve sociale, veçanërisht në TikTok. Ai ka deklaruar se do të marrë drejtimin e landit vetëm nëse partia e tij siguron shumicën absolute, duke përjashtuar një koalicion me forca të tjera.
Platforma që ai paraqet mbështetet në politika më të ashpra ndaj emigracionit, përfshirë atë që e quan “rimigrim” dhe dëbime. Në program përfshihen edhe ndalimi i flamujve të ylberit në shkolla, kufizimi i ndërtimit të parqeve të reja me erë dhe ndryshime simbolike në identitetin e landit.
Nëse trendi i sondazheve përkthehet në votë, Saksoni-Anhalt mund të kthehet në pikën ku tensioni mes partive tradicionale dhe së djathtës ekstreme hyn në një fazë të re.
Përtej rezultatit lokal, pesha reale e kësaj gare lidhet me pyetjen më të madhe që po rëndon mbi Berlinin: sa më tej mund të shkojë rritja e AfD-së dhe çfarë kostoje politike do të ketë kjo për qendrën gjermane.