Një ishull i vogël dhe i shkretë në ngushticën Bab al-Mandab po hyn në qendër të një përplasjeje me peshë shumë më të madhe se territori i tij. Nëse Houthit arrijnë të zgjerojnë kontrollin drejt Perimit, goditja nuk do të ishte vetëm ushtarake për Jemenin, por edhe ekonomike për një nga korridoret më të ndjeshme të tregtisë botërore.
Pse Perimi është shumë më tepër se një ishull
Perimi, i njohur edhe si Mayyun, ndodhet në ngushticën Bab al-Mandab, një kalim strategjik që lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit. Pozicioni i tij e bën këtë pikë një nyje kritike për lëvizjen e anijeve tregtare mes Europës, Azisë dhe Lindjes së Mesme.
Kontrolli mbi këtë zonë nuk ka vetëm vlerë simbolike. Ai prek drejtpërdrejt sigurinë e një prej rrugëve detare më të rëndësishme në botë, në një moment kur zinxhirët globalë të furnizimit dhe tregu i energjisë janë tashmë nën presion.
Ofensiva drejt Mokës dhe rreziku për korridorin detar
Sipas burimeve rajonale të cituara nga CNN, forcat Houthi kanë shtuar ofensivën dhe po synojnë qytetin port të Mokës, rreth 80 kilometra në veri të Perimit. Nëse kjo lëvizje pasohet me kontroll mbi ishullin, rebelët do të fitonin një pozicion të favorshëm për të kërcënuar anijet që kalojnë në hyrje të Detit të Kuq.
Porti i Mokës është kthyer në një nga pikat më të nxehta të përplasjes. Sipas drejtuesit të portit, Abdel Malek Al-Sharaabi, një sulm i fundit me raketa la 16 viktima dhe detyroi mbylljen e portit.
Nafta, transporti dhe frika e një goditjeje zinxhir
Rëndësia e Bab al-Mandabit është rritur edhe më shumë për shkak të tensioneve me Iranin dhe ndërprerjeve në ngushticën e Hormuzit. Arabia Saudite ka zhvendosur një pjesë të eksporteve të saj të naftës drejt Detit të Kuq, duke u përpjekur të shmangë varësinë nga rrugët tradicionale.
Sipas të dhënave të Kpler, volumi i naftës që kalon në këtë korridor është përgjysmuar krahasuar me disa vite më parë. Rreth tre vite më parë, kjo rrugë përbënte afërsisht 10% të tregtisë botërore të naftës që transportohej me det, çka tregon sa i ndjeshëm mbetet çdo zhvillim ushtarak në zonë.
Konflikti jemenas po del përtej kufijve të brendshëm
Zëvendëspresidenti i qeverisë së njohur ndërkombëtarisht të Jemenit, Tarik Saleh, ka paralajmëruar se marrja e Perimit nga Houthit do ta ndryshonte ndjeshëm ekuilibrin në terren. Sipas versionit të tij, nëse rebelët fitojnë kontroll të drejtpërdrejtë mbi Bab al-Mandab, do të nevojitej një ndërhyrje e gjerë ndërkombëtare për t’i larguar.
Lufta civile në Jemen nisi në vitin 2014, kur Houthit morën kontrollin e Sanaas dhe detyruan qeverinë të largohej. Që prej atëherë, grupi ka forcuar kapacitetet ushtarake me mbështetje nga Irani, ndërsa pas luftës në Gaza në vitin 2023 ka zgjeruar sulmet edhe ndaj anijeve tregtare në Detin e Kuq, duke e futur krizën jemene në një përplasje rajonale më të gjerë.
Pikërisht këtu qëndron alarmi real: një konflikt i zgjatur lokal po prek një arterie globale të energjisë dhe tregtisë.
Nëse përshkallëzimi vazhdon në Bab al-Mandab, pasojat mund të ndihen shumë përtej brigjeve të Jemenit, nga kostot e transportit deri te çmimet ndërkombëtare të naftës.