Alternativa për Gjermaninë, partia e djathtë ekstreme që ka shtuar peshën në politikën gjermane, ka artikuluar prej kohësh një linjë të ashpër kundër Kosovës dhe zgjerimit të BE-së në Ballkan. Dokumente dhe deklarata publike të drejtuesve të saj tregojnë një kurs që, nëse do të kthehej në politikë qeveritare në Berlin, do të prekte drejtpërdrejt sigurinë dhe pozicionin ndërkombëtar të Prishtinës, por edhe interesat e Tiranës në procesin europian.
Kërkesa për çnjohjen e Kosovës
Qëndrimi më i drejtpërdrejtë i AfD-së për Kosovën u shfaq në janar 2023, kur grupi parlamentar i partisë kërkoi anulimin e njohjes së saj nga Gjermania. Në atë kohë, Petr Bystron, atëherë zëdhënës për politikën e jashtme, e quajti njohjen e Kosovës një “gabim”.
Sipas dokumenteve dhe deklaratave të publikuara nga partia, AfD e konsideron të paligjshme ndërhyrjen e NATO-s në vitin 1999 dhe shkëputjen e Kosovës nga Jugosllavia. Në këtë linjë, ajo ka kërkuar që Berlini t’i kërkojë falje Serbisë për bombardimet dhe të tërheqë njohjen e shtetit të Kosovës.
Dokument parlamentar me tone edhe më të ashpra
Në një dokument parlamentar të qershorit 2023, të firmosur nga Alice Weidel dhe Tino Chrupalla, Kosova përshkruhet nga AfD si “shtet i rremë”. Në të njëjtin tekst, pavarësia paraqitet si pasojë e një lufte të paligjshme, ndërsa qeveria e Albin Kurtit lidhet me pretendimet për “Shqipërinë e Madhe”.
Dokumenti kërkon gjithashtu kompetenca ekzekutive për Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe dhe një lloj administrimi jashtëterritorial për kishat dhe manastiret serbe, me garanci nga OKB-ja. Këto pozicione e afrojnë dukshëm partinë me kërkesat që Beogradi ka artikuluar prej vitesh në raport me Kosovën.
Jo presion Serbisë, jo trupa gjermane në KFOR
AfD ka kërkuar që Serbia të mos vihet nën presion as për çështjen e Kosovës dhe as për sanksionet europiane ndaj Rusisë. Kjo nismë u hodh poshtë në Bundestag në shtator 2024, por vetë përmbajtja e saj tregon kahun politik që partia synon të imponojë.
Në maj 2023, deputeti Markus Frohnmaier deklaroi se “projekti Kosovë ka dështuar” dhe kërkoi largimin e Gjermanisë nga KFOR-i, tërheqjen e ushtarëve gjermanë dhe ndërprerjen e ndihmës. Në deklarimet e tij, Kosova përshkruhej si një vend i korruptuar, kriminal dhe i paaftë të mbijetojë pa mbështetje të jashtme.
Rrezik edhe për zgjerimin e BE-së në rajon
Qëndrimi i AfD-së nuk ndalet te Kosova. Partia kundërshton prej vitesh edhe anëtarësimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Europian. Në një dokument të vitit 2019, ajo argumentonte se hyrja e Shqipërisë, Kosovës, Serbisë, Malit të Zi, Maqedonisë së Veriut dhe Bosnjë-Hercegovinës nuk sillte “vlerë të shtuar europiane”.
Si alternativë, AfD propozonte marrëdhënie sipas modelit të Zvicrës ose Norvegjisë, pa anëtarësim të plotë. Në vitin 2023, ky qëndrim u ashpërsua më tej, kur zgjerimi drejt Ballkanit Perëndimor u cilësua “jorealist” dhe u kërkua një partneritet i privilegjuar në vend të anëtarësimit. Në shtator 2019, shumica e deputetëve të AfD-së votuan kundër hapjes së negociatave me Shqipërinë.
Çfarë do të nënkuptonte kjo për Prishtinën dhe Tiranën
Gjermania mbetet një nga mbështetëset kryesore të shtetësisë së Kosovës, të sigurisë së saj dhe të integrimit europian të rajonit. Pikërisht për këtë arsye, pozicionet e AfD-së nuk lexohen thjesht si retorikë e brendshme partiake, por si një platformë që do të ndryshonte ekuilibrat nëse do të përkthehej në pushtet ekzekutiv.
Për Prishtinën, pasoja do të ishin të drejtpërdrejta: kundërshtim i shtetësisë, dobësim i rolit të KFOR-it dhe ndërprerje e mbështetjes gjermane. Për Tiranën, një qeveri e ndikuar nga kjo linjë do të vinte në pikëpyetje mbështetjen e një prej shteteve më të fuqishme të BE-së për zgjerimin në Ballkan.
Ndonëse propozimet e AfD-së nuk janë kthyer në politikë shtetërore të Gjermanisë, fakti që ato janë hedhur në dokumente parlamentare dhe janë mbrojtur publikisht nga drejtues të partisë i jep kësaj linje një peshë që nuk mund të neglizhohet.
Për Kosovën dhe rajonin, sinjali është i qartë: jo çdo zhvillim politik në qendrat e mëdha europiane është thjesht çështje e brendshme e atyre vendeve. Në raste të tilla, pasojat mund të bien drejtpërdrejt mbi sigurinë, njohjet ndërkombëtare dhe rrugën drejt BE-së.