Debati për një rikthim të SPAK në Kuvend për Belinda Ballukun është ndezur sërish, ndërsa dosja ndaj ish-zëvendëskryeministres është zgjeruar dhe klima politike rreth saj nuk duket më ajo e muajit mars. Atëherë, mazhoranca socialiste rrëzoi kërkesën për arrestimin e saj me 82 vota; sot, pyetja është nëse rrethanat kanë ndryshuar aq sa Prokuroria e Posaçme të kërkojë një masë të re sigurimi.
Rama ndryshon tonin ndaj ish-numrit dy të qeverisë
Shkëndija e debatit të ri erdhi pas një deklarate të Kryeministrit Edi Rama për Belinda Ballukun në podcastin “Flasim”. Ai u shpreh se ish-zëvendësja e tij “ka një çështje me drejtësinë” dhe se “askush nuk e mbron”, duke lënë të kuptohet se përballja e saj me hetimin është tashmë çështje personale dhe jo politike.
Çfarë ka ndryshuar në dosje
Sipas informacionit të bërë publik nga SPAK, hetimi është zgjeruar. Fillimisht u njoftua identifikimi i një vile në Palasë, e dyshuar si pronësi faktike e Ballukut, por e regjistruar në emra të tjerë. Më pas, Prokuroria e Posaçme bëri të ditur edhe identifikimin e një tjetër pasurie të pajustifikuar, që dyshohet si produkt korrupsioni.
Këto zhvillime e kanë rënduar pozicionin procedural të Ballukut, e cila vijon të hetohet në gjendje të lirë dhe nuk mban më funksion qeveritar. Megjithatë, ajo mbetet deputete, çka do të thotë se për çdo masë që kufizon lirinë e saj kërkohet autorizim nga Kuvendi.
A mund të ketë një kërkesë të dytë në Parlament?
Pyetja kyçe është nëse SPAK do të rikthehet me një tjetër kërkesë në Parlament. Në korrik, gjatë raportimit në Kuvend, kreu i SPAK, Klodian Braho, shmangu detajet për çështjen konkrete, por la të kuptohet se prokuroria do të merrte vendimmarrjen përkatëse në një moment të mëvonshëm.
Deri tani, një kërkesë e re nuk është paraqitur. Por krahasuar me marsin, dosja nuk është më në të njëjtën pikë: hetimi është zgjeruar, akuzat janë shtuar dhe Balluku nuk është më pjesë e qeverisë. Kjo e rikthen në qendër pyetjen nëse SPAK ka mjaftueshëm elementë për të kërkuar një masë tjetër sigurimi.
Mes debateve politike dhe dyshimeve për ndikim
Edhe opozita po shton presionin që SPAK të rikthehet në Kuvend. Kreu i grupit parlamentar të PD-së, Gazment Bardhi, ka argumentuar se zgjerimi i hetimit dhe rëndimi i pozitës procedurale të Ballukut duhet të shoqërohen me rivlerësim të masës së sigurimit.
Në plan institucional, një tjetër pikëpyetje lidhet me ndikimin që ish-ministrja mund të ketë ende në sektorët dhe strukturat që drejtoi për vite. Fakti që në këto institucione vijojnë të punojnë drejtues e zyrtarë të emëruar gjatë kohës së saj nuk provon vetvetiu asnjë ndikim të paligjshëm. Por, sa kohë hetimi prek vendimmarrje të marra pikërisht në këto hallka, mbetet legjitime pyetja nëse pushteti informal shuhet automatikisht me largimin nga detyra.
Për momentin, SPAK nuk ka depozituar një kërkesë të dytë në Kuvend. Por me dosjen e zgjeruar, me akuzat e shtuara dhe me një distancim politik që tani artikulohet më hapur, çështja Balluku është kthyer sërish në një provë konkrete për raportin mes drejtësisë së posaçme dhe mburojës parlamentare.
Në thelb, debati nuk lidhet vetëm me atë që përmban dosja, por me atë nëse institucionet do të veprojnë ndryshe nga hera e parë, apo do ta lënë sërish vendimmarrjen të përplaset me aritmetikën politike.