Erion Veliaj ka deklaruar se “nuk e ka humbur shpresën”, ndërsa vijon të mbahet në paraburgim prej shkurtit 2025 dhe përballet me akuza për korrupsion dhe pastrim parash, të cilat i mohon. Reagimi i tij vjen pak ditë para 15 shtatorit, kur Gjykata e Lartë pritet të shqyrtojë një hallkë të rëndësishme të procesit për masën e sigurisë.
Letër nga qelia dhe një seancë që shihet si vendimtare
Në një letër të datës 8 shtator, Veliaj pretendon se ndodhet prej 19 muajsh në paraburgim pa një dënim dhe e paraqet situatën si “persekutim politik”. Ai shkruan se vonesat në rishikimin e masës së sigurisë po shndërrohen vetë në ndëshkim për të, familjen e tij dhe për qytetarët e Tiranës.
Më 15 shtator, rekursi i lidhur me çështjen e tij do të shqyrtohet nga Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë, në dhomë këshillimi dhe me trupë prej tre gjyqtarësh. Konfirmimi është dhënë nga Drejtoria e Marrëdhënieve me Publikun, Median dhe të Jashtme pranë Gjykatës së Lartë, e cila ka sqaruar se në këtë fazë nuk jepen komente për themelin apo rezultatin e procedimit.
Çfarë kanë vendosur deri tani gjykatat
Veliaj vijon të jetë formalisht në detyrë si kryebashkiak i Tiranës, edhe pse ndodhet në paraburgim. Në dy raste të rëndësishme, Gjykata Kushtetuese ka marrë vendime në favor të tij në plan procedural dhe kushtetues.
Në vendimin e parë, Kushtetuesja anuloi vendimin e Këshillit Bashkiak të Tiranës për shkarkimin e tij pas arrestimit. Në një vendim të dytë, të dhënë në korrik, ajo anuloi edhe vendimin e mëparshëm të Gjykatës së Lartë që kishte lënë në fuqi vijimin e paraburgimit dhe e ktheu çështjen për rishqyrtim.
Sipas arsyetimit të Gjykatës Kushtetuese, gjykatat më të ulëta nuk kishin vlerësuar si duhet nevojën dhe proporcionalitetin e masës më të rëndë të sigurisë, as alternativat më pak kufizuese në raport me mandatin e një të zgjedhuri vendor dhe të drejtat e votuesve.
Pretendimet e Veliajt dhe krahasimi me Imamoglun
Në letrën e tij, Veliaj e lidh rastin personal me atë të kryebashkiakut të Stambollit, Ekrem Imamoglu, i cili gjithashtu ndodhet në paraburgim dhe mohon akuzat ndaj tij. Veliaj shkruan se të dy kanë shkëmbyer letra nga burgu dhe se, pavarësisht situatës, nuk e kanë humbur shpresën.
Ai pretendon gjithashtu se ekipit të tij ligjor i është refuzuar takimi me të për përgatitjen e një ankimi që synon t’i drejtohet Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut në Strasburg, pa marrë, sipas tij, shpjegim për këtë refuzim.
Vëmendje ndërkombëtare dhe pikëpyetje për përdorimin e paraburgimit
Rasti ka nisur të tërheqë edhe vëmendje jashtë Shqipërisë. Disa media dhe organizata ndërkombëtare kanë publikuar materiale dhe reagime, mes tyre edhe European Democrats, që ka kërkuar respektimin e shtetit të së drejtës, prezumimit të pafajësisë dhe parimit të proporcionalitetit.
Debati është zgjeruar edhe te përdorimi i paraburgimit ndaj figurave politike në rajon. Më 30 janar, rrjeti B40 publikoi një letër të përbashkët ku kërkohej ndalimi i asaj që organizata e quan prirje e rrezikshme e përdorimit të paraburgimit, duke përmendur mes rasteve edhe Veliajn dhe Imamoglun.
Pikërisht këtu qëndron pesha e seancës së 15 shtatorit: jo vetëm për fatin procedural të Veliajt, por edhe për mënyrën si sistemi gjyqësor shqiptar arsyeton proporcionalitetin e një mase që, kur zgjatet në kohë, ngre më shumë se një pikëpyetje publike.
Avokati i Veliajt e ka cilësuar vendimin e 15 shtatorit si shumë të rëndësishëm dhe ka thënë se ekziston mundësia e lirimit, por pa garanci për rezultatin.
Në thelb, përballë mbeten dy versione: akuzat e ngritura nga drejtësia dhe pretendimi i Veliajt se paraburgimi i zgjatur po përdoret në mënyrë të pajustifikuar. Përgjigjja e radhës pritet nga Gjykata e Lartë.