Debati për pagat në sistemin e drejtësisë u rikthye me tone të forta në Kuvend, ku Ulsi Manja mbrojti një variant të ndryshuar të projektligjit dhe u përpoq të shuajë dyshimet për mënyrën si u rishkrua nisma. Në versionin që shkoi për votim janë hequr shtesat që kishin ngritur më shumë pikëpyetje, ndërsa qeveria dhe shumica po e paraqesin ndërhyrjen si zbatim të vendimit të Gjykatës Kushtetuese.
Çfarë ndryshoi në variantin final
Sipas deklarimeve të Manjës në seancë plenare, drafti përfundimtar nuk përmban më shtesat e propozuara fillimisht për gjyqtarët e Gjykatës së Lartë dhe për Prokurorin e Përgjithshëm. Pikërisht këto elemente kishin nxitur debat, pasi parashikonin përfitime shtesë që, sipas versionit zyrtar, nuk kërkoheshin nga vendimi i Kushtetueses.
Manja tha se nga drafti janë hequr shtesa për vështirësi pune deri në 80% të pagës bruto fillestare, shtesa funksioni 5% për Prokurorin e Përgjithshëm dhe gjyqtarët e Gjykatës së Lartë, si edhe shtesa 2% për çdo vit përvojë pune. Kjo e bën variantin final dukshëm të ndryshëm nga nisma e parë që ishte hedhur në diskutim.
Shumica e lidh projektligjin me vendimin e Kushtetueses
Sipas Manjës, projektligji synon të adresojë vendimin nr. 15 të vitit 2026 të Gjykatës Kushtetuese, në pjesën që lidhet me formulën e pagës referuese për gjyqtarët dhe prokurorët, si edhe me efektet financiare që burojnë prej saj.
Ai argumentoi se paga referuese mbetet e lidhur me pagën e Presidentit të Republikës, por koeficienti ndryshohet nga 0.36 në 0.38. Po ashtu, sipas tij, janë parashikuar edhe efektet financiare nga 1 prilli 2023 deri në hyrjen në fuqi të ligjit, çka e zhvendos debatin edhe te barra që kjo sjell mbi buxhetin e shtetit.
Pikëpyetjet për procedurën dhe afatin e humbur
Një pjesë e debatit u përqendrua te mënyra si u ndryshua nisma fillestare. Manja tha se amendamentet që hoqën shtesat janë depozituar me shkrim nga deputeti Ermal Paçaj dhe janë miratuar në Komisionin e Ligjeve në përputhje me Rregulloren e Kuvendit.
Ai mohoi pretendimet për shkelje kushtetuese apo për lëvizje të paqarta mes disa drafteve. Megjithatë, fakti që ndërhyrja u riformatua gjatë rrugës dhe u shoqërua me polemika politike e mban të hapur diskutimin mbi transparencën reale të procesit ligjvënës.
Në seancë u prek edhe një tjetër nyje: mosadresimi i vendimit të Gjykatës Kushtetuese brenda afatit të 31 korrikut 2026. Sipas Manjës, kalimi i këtij afati nuk ia heq Kuvendit të drejtën për të përcaktuar me ligj formulën e pagave dhe as nuk ia kalon këtë kompetencë institucioneve të tjera.
Debati nuk mbyllet me këtë votim
Sipas versionit të mbrojtur nga kreu i Komisionit të Ligjeve, asnjë institucion tjetër nuk mund të marrë atributet e ligjvënësit, sidomos kur bëhet fjalë për efekte që prekin financat publike. Për këtë arsye, shumica po e paraqet votimin si një ndërhyrje për të mbushur një boshllëk ligjor.
Vetë Manja pranoi se çështja mund të rikthehet sërish në Gjykatën Kushtetuese. Ai foli edhe për nevojën e një rishikimi më të gjerë të skemës së pagave në drejtësi, duke propozuar një “arkitekturë piramidale” nga gjykatat e shkallës së parë te Apeli dhe Gjykata e Lartë, ndërsa SPAK-u, sipas tij, mbetet i përjashtuar për arsyet që parashikon ligji.
Në thelb, votimi i radhës nuk e mbyll konfliktin për pagat në drejtësi, por vetëm e zhvendos atë në një fazë tjetër: nga shtesat e hequra te formula e re, kostoja për buxhetin dhe kufijtë e kompetencës së Kuvendit përballë vendimeve të Kushtetueses.
Përtej interpretimit politik në sallë, mbetet për t’u parë nëse varianti i miratuar do të qëndrojë edhe përballë filtrit kushtetues dhe debatit për standardet e pagave në sistemin e drejtësisë.