Një seri dokumentesh arkivore po rikthen në qendër një nga episodet më të errëta të rrethit personal të Adolf Hitlerit: vdekjen e mbesës së tij, Angela “Geli” Raubal, në Mynih në vitin 1931. Versioni zyrtar i kohës e mbylli çështjen si vetëvrasje, por të dhëna të reja të cituara nga studiues gjermanë hedhin dyshime serioze mbi kronologjinë dhe mbi mënyrën si u trajtua rasti.
Çfarë dihet për ngjarjen e vitit 1931
Raubal, 23 vjeçe, u gjet e vdekur në apartamentin e Hitlerit në Mynih, me një plagë arme zjarri në gjoks. Arma me të cilën u raportua vdekja ishte një pistoletë që i përkiste vetë Hitlerit.
Për dekada, rasti është trajtuar zyrtarisht si vetëvrasje. Megjithatë, rrethanat e ngjarjes kanë ushqyer prej kohësh dyshime dhe interpretime të ndryshme në literaturën historike.
Detaji në regjistrin e vdekjeve që ndryshon afatin kohor
Historiani gjerman Harold Sandner thotë se ka gjetur një element kyç në regjistrin zyrtar të vdekjeve të Mynihut: datën dhe orën e zbulimit të trupit, të shënuar në 10:15 të mëngjesit më 18 shtator 1931.
Sipas tij, edhe dy njoftime vdekjeje të ruajtura në arkiva mbajnë të njëjtën datë. Nëse këto dokumente rezultojnë autentike, atëherë afati kohor i pranuar deri më sot lëkundet ndjeshëm dhe vdekja e Raubal mund të jetë vendosur rreth 24 orë më herët nga sa është besuar më parë.
Pse kjo e vë në pikëpyetje versionin e pranuar
Dokumentet zyrtare kanë treguar se Hitleri ishte larguar nga Mynihu për në Nuremberg një ditë para vdekjes së mbesës së tij, një rrethanë që e mbante atë jashtë dyshimit të drejtpërdrejtë.
Por sipas interpretimit të Sandner, të dhënat e reja sugjerojnë se Hitleri ndodhej ende në Mynih kur u zbulua trupi i pajetë i të resë. Të dhënat zyrtare, sipas raportimeve ndërkombëtare, tregojnë se ai u nis për në Nuremberg vetëm pasditen e 18 shtatorit. Pikërisht këtu lind kontradikta që rihap dosjen historike.
Dyshimet për mbulim dhe pesha e vlerësimeve historike
Sandner argumenton se këto mospërputhje mund të tregojnë për një mbulim të mundshëm të ngjarjes nga zyrtarë policie të afërt me Partinë Naziste. Ky mbetet një interpretim i historianit dhe jo një përfundim i provuar juridikisht.
Gjetjet e tij janë publikuar fillimisht nga revista gjermane Der Spiegel dhe pritet të shtjellohen më tej në librin e tij të ardhshëm. Ndërkohë, eksperti i historisë së Gjermanisë naziste, Thomas Weber, i ka vlerësuar dokumentet e Sandner si të besueshme, duke e përshkruar historianin si jashtëzakonisht të përpiktë.
Një mister i vjetër që ende nuk mbyllet
Shumë historianë kanë mbajtur prej kohësh qëndrimin se Hitleri ishte i fiksuar pas Raubal dhe se sjellja e tij ndaj saj ishte bërë kontrolluese dhe posesive. Para vdekjes së saj, besohet se mes tyre kishte pasur debat për dëshirën e të resë që të largohej nga Mynihu për në Vjenë, ku donte të ndiqte studimet muzikore.
Pavarësisht dokumenteve të reja, shkaku i saktë i vdekjes së Angela “Geli” Raubal nuk është zgjidhur. Ajo që ndryshon është se versioni i mbyllur prej gati një shekulli nuk duket më aq i pakontestueshëm sa është paraqitur.
Rasti mbetet një nga enigmat më të forta të rrethit privat të Hitlerit, ku dokumentet zyrtare dhe interpretimet historike vazhdojnë të përplasen.
Pikëpyetja kryesore mbetet e njëjtë: kemi të bëjmë me një vetëvrasje, apo me një histori që u mbyll me ngut nga strukturat e kohës?