Edi Rama e zhvendosi fjalimin e tij në OKB te debati për inteligjencën artificiale, duke paraqitur një qasje që, sipas tij, mbron lirinë, të vërtetën dhe kontrollin njerëzor mbi teknologjinë. Mesazhi i kryeministrit erdhi me tone politike dhe morale, në një kohë kur përdorimi i AI po shtyn qeveritë të kërkojnë më shumë ndikim mbi mënyrën si qarkullon informacioni.
Mesazhi kryesor: vendimi i mbetet njeriut
Në thelb të fjalës së tij, Rama tha se inteligjenca artificiale nuk do të jetë ajo që vendos nëse ky shekull do t’i përkasë lirisë apo manipulimit. Sipas tij, këtë do ta vendosin njerëzit, ndërsa makinat do të binden.
paragraphs nuk duhet të shfaqen në tekst
Ai e shtroi debatin te pyetja se kujt do t’i binden makinat, sipas cilit ligj dhe në shërbim të cilit qëllim njerëzor, duke e kthyer theksin te përgjegjësia politike dhe institucionale për përdorimin e teknologjisë.
“Shqipëria ka bërë zgjedhjen e vet modeste”
Në fjalën e tij, Rama tha se Shqipëria ka zgjedhur përshpejtimin dhe inovacionin, jo dorëzimin apo abdikimin përballë zhvillimeve teknologjike.
Ai e paraqiti këtë si një zgjedhje për rritjen e kapacitetit njerëzor dhe jo për dobësimin e tij, edhe pse nuk dha detaje konkrete se si përkthehet kjo në politika, standarde apo garanci të matshme publike.
Liria e shprehjes dhe frika nga ndikimi i pakontrolluar
Kryeministri tha se Shqipëria ka zgjedhur lirinë e shprehjes, por jo ngatërrimin e saj me, sipas tij, lirinë e pakontrolluar të makinave, parave dhe pushteteve të huaja për të depërtuar te kushdo, kudo, pa llogari.
Ky formulim lë të kuptohet një qëndrim që kërkon kufij dhe rregulla mbi mënyrën si teknologjia dhe fuqia ekonomike ose politike ndikojnë në hapësirën publike, ndonëse në fjalim nuk u saktësua se cilat mekanizma duhet të vendosen për të shmangur abuzimin me këtë qasje.
Apeli për të vërtetën dhe një “botë të përbashkët”
Rama tha se zgjedhja duhet të jetë te e vërteta, sepse pa një angazhim të përbashkët ndaj realitetit, sipas tij, nuk mund të ketë jetë të përbashkët publike.
Në mbyllje, ai e çoi argumentin më tej duke thënë se pa këtë angazhim ndaj realitetit dhe pa një botë të përbashkët, vetë ideja e Kombeve të Bashkuara mbetet e cenuar. Fjalimi u mbyll me një ton reflektiv, ku kryeministri e quajti këtë “predikim nga shkretëtira”.
Fjala në OKB erdhi si një deklarim i gjerë politik mbi teknologjinë dhe pushtetin, më shumë sesa si paraqitje e një pakete konkrete veprimesh.
Përtej retorikës për lirinë, të vërtetën dhe kontrollin mbi makinat, mbetet për t’u parë se si këto parime do të materializohen në vendimmarrje, transparencë dhe standarde që mbrojnë realisht interesin publik.