Një gjykatë emigracioni në Britani ka bllokuar dëbimin e një 39-vjeçari me origjinë nga Kosova, pavarësisht një historiku të gjatë kriminal që përfshin rreth 50 vepra penale. Vendimi nxjerr në pah përplasjen mes linjës së ashpër të autoriteteve britanike për dëbimet dhe kufijve që vendosin konventat për të drejtat e njeriut kur gjykata vlerëson rrezik real në kthim.
Urdhri i dëbimit u rrëzua pas apelit
Avdi Alija, 39 vjeç, kishte kundërshtuar në gjykatë urdhrin e dëbimit të lëshuar në mars 2022 nga ministrja e atëhershme e Brendshme britanike, Priti Patel, e cila sipas versionit zyrtar e konsideronte rrezik për komunitetin.
Apeli u shqyrtua sërish më 29 shtator nga gjyqtari i emigracionit Ian Boyes, në një moment kur Alija kishte përfunduar dënimin me burg dhe ishte liruar me kusht. Në fund, gjykata pranoi apelin dhe bllokoi dëbimin e tij drejt Kosovës.
Histori kriminale e rëndë në Britani
Sipas të dhënave të paraqitura në gjykatë, Alija kishte mbërritur ilegalisht në Britani në vitin 2002, kur ishte 14 vjeç, i fshehur në pjesën e pasme të një kamioni.
Më pas ai krijoi një rekord të gjatë penal me rreth 50 vepra, ku përfshihen vjedhje, grabitje, posedim kokaine dhe drejtim mjeti në gjendje të dehur ose nën efektin e drogës.
Në raportimin e Daily Mail, të cilit i referohet edhe media britanike, ai rezulton i dënuar edhe për përfshirje në një pengmarrje në vitin 2018. Sipas vendimit gjyqësor, ai ishte pjesë e një grupi që mori me forcë një person, e futi në makinë nën kërcënimin e thikës dhe më pas e mbajti të izoluar në banesën e tij.
Çfarë peshoi në vendimin e gjykatës
Gjykata vlerësoi se Alija nuk mund të përfitonte nga mbrojtja e azilit sipas Konventës së Gjenevës, pikërisht sepse konsiderohej person me rrezik për komunitetin.
Megjithatë, gjyqtari pranoi argumentin se kthimi i tij në Kosovë mund ta ekspozonte ndaj trajtimit në kundërshtim me nenin 3 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, që ndalon trajtimin çnjerëzor ose degradues.
Në shqyrtim u morën edhe pretendimet se ai ka lindur në Kosovë nga prindër romë, të cilët janë vrarë gjatë luftës së viteve 1998-1999, ndërsa shtëpia e familjes është shkatërruar.
Pa shtetësi të qartë dhe me rrezik diskriminimi
Sipas ekspertit të dëgjuar në gjykatë, për shkak të statusit të pasigurt të shtetësisë dhe përkatësisë rome, Alija mund të përballej me diskriminim, shfrytëzim dhe abuzim nëse do të dëbohej në Kosovë.
Në vendim theksohet se ai konsiderohej praktikisht pa shtetësi, ndërsa hetimet për përcaktimin e shtetësisë nuk kishin prodhuar një zgjidhje të qartë.
Gjykata mori parasysh edhe faktin se ai ka jetuar në Britani që nga fëmijëria, si dhe rrezikun që në rast dëbimi të mbetej pa strehim dhe i ekspozuar ndaj shfrytëzimit.
Vendimi do të mbajë në Britani një person me precedentë të rëndë penalë, edhe pse autoritetet e kishin cilësuar si rrezik për komunitetin. Rasti tregon se, edhe përballë politikave të forta të dëbimit, gjykata mund të ndalojë largimin kur vlerëson se kthimi cenon standardet bazë të të drejtave të njeriut.