Qeveria ka miratuar një projektligj të hartuar nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare, që synon të shtojë kontrollin mbi grupet financiare që veprojnë njëkohësisht në disa segmente të tregut. Sipas versionit zyrtar, nisma vjen për të afruar kuadrin shqiptar me rregullat e Bashkimit Europian dhe për të kufizuar rreziqet që mund të përhapen brenda të njëjtit grup.
Çfarë parashikon drafti i ri
Projektligji mban titullin “Për mbikëqyrjen shtesë të institucioneve të kreditit, shoqërive të sigurimeve dhe shoqërive komisionere, pjesë e konglomerateve financiare”. Ai është hartuar nga AMF dhe është miratuar nga qeveria.
Sipas draftit, synimi kryesor është forcimi i mbikëqyrjes për grupet financiare që operojnë në më shumë se një sektor të tregut, një zonë ku rreziku nuk kufizohet vetëm te një institucion i veçantë, por mund të kalojë nga një hallkë te tjetra e të njëjtit grup.
Kur një grup konsiderohet konglomerat financiar
Projektligji përcakton se një grup do të konsiderohet konglomerat financiar kur përfshin të paktën një subjekt bankar dhe një subjekt sigurimi ose investimi. Përveç kësaj, aktiviteti në sektorë të ndryshëm duhet të përmbushë kritere të caktuara.
Kuadri i ri, sipas autoriteteve, është ndërtuar në përputhje me Direktivën 2002/87/EC të Bashkimit Europian, e njohur si FICOD. Kjo do të thotë se qeveria po e paraqet nismën si pjesë të harmonizimit me standardet europiane në mbikëqyrjen financiare.
Fokusi te kapitali, rreziku dhe transaksionet brenda grupit
Mbikëqyrja shtesë do të përqendrohet te mjaftueshmëria e kapitalit në nivel grupi, përqendrimi i rrezikut, transaksionet brenda grupit, menaxhimi i rrezikut dhe kontrollet e brendshme.
Sipas arsyetimit të draftit, qëllimi është të parandalohet efekti zinxhir, kur vështirësitë financiare në një subjekt të grupit mund të shtrihen edhe te subjektet e tjera. Kjo është një pikë e ndjeshme sidomos në tregje ku lidhjet mes kompanive brenda të njëjtës strukturë mund të rrisin ekspozimin sistemik.
Roli i AMF dhe Bankës së Shqipërisë
Projektligji parashikon edhe bashkëpunim më të ngushtë mes AMF-së dhe Bankës së Shqipërisë për identifikimin e konglomerateve financiare, shkëmbimin e informacionit dhe koordinimin e mbikëqyrjes.
Për çdo konglomerat do të përcaktohet një autoritet koordinator, ndërsa drafti lë të hapur edhe bashkëpunimin me autoritete të huaja kur kjo konsiderohet e nevojshme. Mbetet për t’u parë se si do të zbatohet në praktikë ky koordinim institucional dhe sa efektiv do të jetë përtej formulimeve në letër.
Miratimi në qeveri e çon përpara një nismë që prek drejtpërdrejt mbikëqyrjen e grupeve financiare me aktivitet të shpërndarë në disa sektorë.
Në planin formal, drafti paraqitet si një hap drejt afrimit me standardet e BE-së; testi real do të jetë zbatimi, transparenca mes institucioneve dhe aftësia për të identifikuar rreziqet përpara se ato të kthehen në problem për tregun.