Një mesazh i drejtpërdrejtë ka ardhur nga Berlini për politikën shqiptare: SPAK duhet të lihet të bëjë punën e vet pa presion politik, ndërsa lufta kundër korrupsionit mbetet një nga testet më të forta për ecurinë e Shqipërisë në procesin e integrimit europian. Paralajmërimi vjen në një moment kur qeveria e paraqet ritmin e negociatave si histori suksesi, por nga partnerët europianë theksi mbetet te standardet, jo te propaganda.
Mesazhi nga Bundestagu: pa ndërhyrje te SPAK
Anton Hofreiter, kryetar i Komisionit për Çështjet Evropiane në Bundestagun gjerman, ka deklaruar për DW se Shqipëria mund t’i mbyllë kapitujt e negociatave me BE-në në vitin 2027, por vetëm nëse përparon realisht në fusha kyçe, sidomos në luftën kundër korrupsionit.
Ai kërkoi që SPAK të punojë pa ndërhyrje nga politika, “madje as verbalisht”, duke e vendosur çështjen te funksionimi i shtetit të së drejtës dhe jo te retorika publike e ditës. Për një vend që kërkon anëtarësim në BE, ky është një test që nuk kalohet me deklarata.
Korrupsioni mbetet nyja e fortë e procesit
Sipas Hofreiter, korrupsioni është një nga çështjet më të rëndësishme për çdo vend që synon anëtarësimin në Bashkimin Europian. Ai vuri në dukje se në Shqipëri janë parë edhe raste të profilit të lartë, çka sipas tij tregon se askush nuk duhet të konsiderohet i paprekshëm.
Megjithatë, mesazhi i tij nuk u ndal te hetimet në vetvete, por te kushti politik që ato të mos pengohen. Në thelb, sinjali është i qartë: partnerët europianë nuk vlerësojnë vetëm numrin e dosjeve, por edhe lirinë reale të institucioneve për të vepruar pa presion.
Mjedisi dhe ligji, jo thjesht investimet
Në intervistë, Hofreiter e lidhi edhe çështjen e mjedisit me shtetin e së drejtës. I pyetur për protestat e mëdha për mbrojtjen e mjedisit në Shqipëri, ai theksoi se kush kërkon të hyjë në BE duhet të zbatojë ligjet europiane, ku përfshihen jo vetëm standardet demokratike, por edhe ato mjedisore.
Ai pranoi se Shqipëria ka nevojë për investime dhe ka të drejtë të tërheqë kapital, por nënvizoi se këto investime duhet të jenë në përputhje me legjislacionin europian. Kjo lë të kuptohet se zhvillimi ekonomik, i përdorur shpesh si justifikim politik, nuk mund të vendoset mbi rregullat.
Objektiv ambicioz për 2027, por me shumë kushte
Sipas tij, mbyllja e kapitujve deri në vitin 2027 është e mundur, por mbetet një objektiv shumë ambicioz. Përveç negociatave, ai kujtoi se më pas vjen procesi i ratifikimit dhe një sërë hapash të tjerë që nuk varen vetëm nga Tirana.
Hofreiter tha se Gjermania e mbështet Shqipërinë me asistencë në legjislacion, infrastrukturë, financim dhe këshillim, por shtoi se qeveria dhe parlamenti shqiptar kanë ende shumë punë për të bërë, si në miratimin e ligjeve ashtu edhe në zbatimin e tyre.
Ai paralajmëroi gjithashtu se brenda BE-së ka forca politike, veçanërisht në të djathtën populiste, që nuk e duan anëtarësimin e Shqipërisë. Për këtë arsye, sipas tij, politikanët shqiptarë nuk duhet t’u japin argumente kundërshtarëve të zgjerimit.
Mesazhi që del nga kjo deklaratë është më pak festiv nga sa paraqitet shpesh në Tiranë: rruga drejt BE-së nuk matet me afate të shpallura politikisht, por me prova konkrete se drejtësia lihet të punojë, korrupsioni goditet realisht dhe ligji zbatohet edhe kur prek interesa të forta.
Pikërisht aty, te ndarja mes retorikës dhe standardit, do të matet edhe serioziteti i procesit të integrimit të Shqipërisë.