Kriza e strehimit në Spanjë ka nxjerrë sërish mijëra njerëz në rrugë. Në Madrid dhe në mbi 50 qytete të tjera, protestat shpërthyen pasi në Kongresin e Deputetëve ranë dy dekrete të qeverisë së Pedro Sánchez për strehimin, një goditje politike që po ushqen zemërimin ndaj çmimeve të larta të qirave dhe mungesës së masave efektive.
Madridi nën thirrjet për grevë të përgjithshme
Parulla “Greva e përgjithshme tani!” dominoi protestën në kryeqytetin spanjoll, ku marshimi u drejtua drejt Plaza Cibeles. Sipas prefekturës, në tubim morën pjesë rreth 70 mijë persona, ndërsa Sindikata e Qiramarrësve e çoi shifrën në më shumë se gjysmë milioni.
Në rrugë u dëgjuan thirrje si “Turp!” dhe “Spekulantët jashtë lagjeve tona!”, një tregues i qartë se zemërimi nuk është vetëm ndaj opozitës që rrëzoi dekretet, por edhe ndaj një sistemi që, sipas protestuesve, po e bën strehimin gjithnjë e më të paarritshëm.
Dekretet ranë në Kongres, presioni kalon në rrugë
Dy dekretet e qeverisë së Sánchez për strehimin u rrëzuan në Kongresin e Deputetëve nga një shumicë e formuar nga Partia Popullore, Vox dhe Junts per Catalunya. Ky votim ka shtyrë debatin përtej sallës parlamentare dhe e ka kthyer çështjen e qirave në një përplasje të hapur politike e sociale.
Sipas versionit zyrtar, qeveria nuk heq dorë nga një paketë e re masash për strehimin. Megjithatë, rrëzimi i dekreteve ka shtuar dyshimet mbi kapacitetin real të ekzekutivit për të kaluar masa konkrete në një klimë kaq të fragmentuar politike.
Protesta në mbi 50 qytete, tension në Valencia
Tubime të ngjashme u mbajtën në më shumë se 50 qytete, nga Bilbao në Malaga, Alicante, Palma de Mallorca dhe Ishujt Kanarie. Shtrirja e protestës tregon se kriza e strehimit nuk shihet më si problem lokal, por si një çështje kombëtare që po prek drejtpërdrejt jetën urbane dhe familjet me të ardhura të kufizuara.
Në Valencia u regjistruan përplasje pranë Palau de las Artes, ku po mbahej një kongres i sektorit të pasurive të paluajtshme. Protestuesit tentuan të çanin kordonin e policisë, ndërsa forcat e rendit përdorën gaz lotsjellës dhe plumba gome. Të paktën pesë persona u arrestuan dhe nëntë efektivë policie mbetën të plagosur.
Çfarë kërkojnë protestuesit
Në qendër të protestave janë kërkesa konkrete: kufizim i qirave, ndalim i dëbimeve për personat në nevojë, frenim i spekulimeve me pasuritë e paluajtshme dhe kufizim i zgjerimit të qirave turistike. Këto kërkesa janë artikuluar nga Sindikata e Qiramarrësve, e cila po merr rol qendror në mobilizimin publik.
Mbështetja publike për masa të tilla duket e gjerë. Një sondazh i 40dB për “El País” dhe “Cadena SER” tregon se 67.5% e spanjollëve mbështesin kufizimin e çmimeve të qirave, ndërsa 82.4% janë pro rritjes së ofertës së strehimit social. Sipas të njëjtit sondazh, deri në 75% mbështesin shtyrjen e dëbimeve për personat në nevojë dhe kufizimin e rritjes së qirave.
Kriza e strehimit hyn në llogaritë elektorale
Përplasja për strehimin po ndikon edhe në debatin për zgjedhjet e ardhshme. Sánchez ka lënë të hapur mundësinë e shpërndarjes së dy dhomave të Parlamentit dhe thirrjes së zgjedhjeve të parakohshme, ndonëse mandati aktual përfundon në korrik 2027.
Sondazhet e vendosin aktualisht Partinë Popullore si forcën e parë me rreth 33% të votave, e ndjekur nga PSOE me 26% dhe Vox me 18%. Megjithatë, çështja e strehimit po del si një test politik që mund të ndryshojë axhendën, sidomos kur presioni nga rruga po kërkon masa të menjëhershme dhe jo vetëm kalkulime elektorale.
Ish-ministrja Irene Montero ka kërkuar që përparësi t’u jepet masave dhe jo zgjedhjeve, me thirrjen për një dekret të ri që ul qiratë dhe ndalon spekulimet.
Në mbyllje të protestës në Madrid, zëdhënësja e Sindikatës së Qiramarrësve, Valeria Racu, e përmblodhi tonin e mobilizimit me një mesazh të drejtpërdrejtë: “Rruga është e qartë dhe është një grevë e përgjithshme”.