Dhuna në rrugë nuk matet vetëm me të lënduarit, xhamat e thyer apo godinat e djegura. Pas sirenave, gurëve dhe bombave Molotov, mbetet edhe një kosto më pak e dukshme: ndikimi te fëmijët dhe adoleshentët që i shohin, i përjetojnë ose ekspozohen ndaj tyre çdo ditë në rrjetet sociale.
Alarmi për pasojat psikologjike te të miturit
Sociologia Eris Dhamo thotë se situata ka kaluar nga dhuna verbale në dhunë reale fizike, duke krijuar një klimë që rëndon drejtpërdrejt mbi të miturit.
Sipas saj, fëmijët që përballen me këto skena mund të shfaqin ankth, stres dhe vështirësi të forta në përqendrim, sidomos në mjedisin shkollor. Shqetësimi, në këtë rast, nuk mbetet vetëm te momenti i protestës, por shtrihet edhe në mënyrën si ata ndërtojnë marrëdhënie me të tjerët dhe me autoritetin.
Rrjetet sociale po e shumëfishojnë efektin
Përtej asaj që ndodh në shesh, problem më vete mbetet edhe gjuha e urrejtjes që qarkullon online. Sipas përshkrimit të bërë, të miturit jo vetëm shohin pamjet e përplasjes, por ekspozohen edhe ndaj thirrjeve në rrjete sociale për pjesëmarrje në tubime me maska dhe mjete dhune në duar.
Ky kombinim mes dhunës fizike në terren dhe normalizimit të saj në hapësirën digjitale e bën ndikimin më të thellë dhe më të vështirë për t’u zbutur.
Modeli që po u japin të rriturit
Sipas sociologes, problemi nuk kufizohet te aktet e dhunshme, por te mesazhi që po u transmetohet brezave të rinj. Kur dhuna paraqitet si mënyrë për të imponuar kërkesa apo për të zëvendësuar dialogun, fëmijët marrin një model të shtrembëruar për mënyrën si zgjidhen konfliktet.
Ajo vëren se nuk mjafton t’u thuhet fëmijëve se dhuna është e dënueshme, nëse të rriturit nuk e refuzojnë atë me shembull konkret. Në të kundërt, krijohet një kontradiktë që dëmton besimin dhe edukimin shoqëror.
Mbi 300 të lënduar në ditën e nëntë
Në ditën e nëntë të protestës, bilanci i raportuar flet për më shumë se 300 qytetarë dhe efektivë policie të lënduar. Mes tyre ka edhe raste kur të plagosurit i janë nënshtruar ndërhyrjeve kirurgjikale.
Përtej shifrave, tabloja ngre një pyetje që shpesh lihet në hije nga retorika politike: çfarë pasoje afatgjatë lë kjo klimë te fëmijët që po rriten duke parë gurin të zëvendësojë fjalën.
Mes tensionit në rrugë dhe polarizimit në rrjete sociale, kostoja e dhunës nuk mbetet vetëm te bilanci i ditës. Ajo shkon edhe te mënyra si formësohen frika, besimi dhe sjellja e brezit që po rritet.
Ky është një dëm që nuk shuhet me mbarimin e protestës dhe as me largimin e turmës nga sheshi.