Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka refuzuar ta paraqesë përplasjen me Donald Trump si konflikt personal, por mesazhi i tij politik ishte i drejtpërdrejtë: çdo zbutje e presionit ndaj Moskës, sipas tij, i shërben Vladimir Putinit dhe jo paqes. Deklarata vjen në një moment kur raportet mes Kievit dhe Uashingtonit janë tensionuar dhe ndërsa administrata amerikane po shtyn përpara një kornizë të re bisedimesh.
Zelensky: lehtësimi i sanksioneve do ta bënte Kremlinin më të fortë
Në një intervistë për CNN nga Kievi, Zelensky deklaroi se kundërshtimi i tij ndaj lehtësimit të sanksioneve nuk lidhet me një çështje personale me Trumpin, por me pasojat që, sipas tij, do të sillte një lëshim i tillë ndaj Rusisë.
Ai tha se qëndrimi i tij ndaj Putinit mbetet i pandryshuar dhe argumentoi se heqja ose zbutja e sanksioneve do ta fuqizonte presidentin rus në vend që ta afronte fundin e luftës.
Marrëdhëniet Kiev-Uashington janë futur në një fazë të tensionuar
Përplasjet politike mes dy palëve janë shtuar javët e fundit. Zelensky e kishte kritikuar më herët Trumpin, duke e akuzuar se ishte “në anën e gabuar të historisë”, pasi u njoftua një marrëveshje për blerjen e karburantit rus.
Më pas, sipas versionit të raportuar, Trump lehtësoi disa sanksione ndaj Rusisë, një lëvizje që ka shkaktuar kritika jo vetëm nga Kievi, por edhe nga figura brenda kampit të tij politik.
Shqetësimet ukrainase janë rritur edhe nga kufizimet në shërbimet satelitore të lidhura me SpaceX dhe nga vonesat në furnizimet me armë, në një kohë kur vendi mbetet nën presion të vazhdueshëm ushtarak.
Diplomaci intensive, por pak garanci për paqe
Intervista e Zelenskyt u dha teksa Uashingtoni po shton kontaktet diplomatike për t’i dhënë fund luftës. I dërguari i posaçëm amerikan Steve Witkoff zhvilloi një takim treorësh me Putinin në Shën Petersburg, pasi një ditë më parë ishte takuar me Zelenskyn në Norvegji.
Pas takimit me emisarin amerikan, Putini pranoi zhvillimin e bisedimeve në nëntor, por pa ofruar hollësi konkrete. Nga ana tjetër, Zelensky e cilësoi takimin e tij në Oslo si produktiv, por la të kuptohet qartë se nuk sheh sinjale bindëse se Kremlini po lëviz realisht drejt paqes.
Në intervistë, presidenti ukrainas e përshkroi Putinin si një lojtar që, sipas tij, po manovron me jetët e njerëzve dhe nuk ka interes ta ndalë luftën.
Armëpushim i mundshëm pa njohur territoret e pushtuara
Zelensky sinjalizoi se Ukraina mund të shqyrtojë ngrirjen e vijave aktuale të frontit si një hap drejt armëpushimit dhe nisjes së negociatave. Sipas tij, rruga e mundshme mbetet ndalimi i luftimeve, ulja e palëve në tryezë dhe hapja e bisedimeve.
Megjithatë, ai e bëri të qartë se dorëzimi i territoreve ndaj Rusisë nuk konsiderohet opsion i pranueshëm për Kievin. Zelensky theksoi se çështja nuk lidhet thjesht me hartën, por me koston njerëzore të luftës dhe me refuzimin për të njohur si ruse territoret e pushtuara përkohësisht.
Në të njëjtën kohë, sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio deklaroi se një nga nyjat kryesore të negociatave mbetet e ardhmja e pjesës së mbetur të Donbasit, rajon që kontrollohet kryesisht nga forcat ruse.
Kievi kërkon dy gjëra: sanksione dhe raketa
Një nga shqetësimet më të mëdha për Ukrainën mbetet mungesa e raketave interceptuese për t’u përballur me sulmet ruse. Zelensky konfirmoi se shkëmbimi i informacionit të inteligjencës me SHBA-në është rikthyer, pasi më herët kishte pasur shqetësime për kufizimet nga pala amerikane.
Megjithatë, sipas tij, shërbimi ushtarak satelitor Starshield ende nuk është rikthyer plotësisht në funksion, ndërsa ndihma europiane për mbrojtjen ajrore mbetet e pamjaftueshme për nevojat në terren.
Në fund, Zelensky e përmblodhi kërkesën e Kievit ndaj partnerëve ndërkombëtarë në dy pika të qarta: të mos lehtësojnë sanksionet ndaj Putinit dhe të furnizojnë Ukrainën me raketa më të avancuara për mbrojtje.
Ndërsa Trump pretendon se administrata e tij është më pranë se kurrë një marrëveshjeje për fundin e luftës, zhvillimet në terren tregojnë një panoramë shumë më të ashpër. Rusia ndërmori sërish sulme me qindra dronë dhe raketa balistike, duke thelluar hendekun mes retorikës diplomatike dhe realitetit ushtarak.
Pikërisht në këtë kontrast, Kievi po përpiqet të frenojë çdo hap që mund të lexohet në Moskë si dobësim i presionit perëndimor.